दरातील चढ-उतारांदरम्यान ग्राहकांची गर्दी; मुंबई, पुण्यासह प्रमुख शहरांत दागिने खरेदीला प्रतिसाद
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दसरा आला की आपट्याची पाने सोने म्हणून लुटण्याची परंपरा आठवते; पण यंदा बाजारपेठेत खऱ्याखुऱ्या सोन्याची खरेदी करण्यासाठी ग्राहकांनी गर्दी केली. विजयादशमीच्या मुहूर्तावर महाराष्ट्रातील सराफा बाजारात मोठी उलाढाल झाल्याचा दावा व्यावसायिकांनी केला आहे. उपलब्ध प्राथमिक अंदाजानुसार, राज्यातील दोन दिवसांची सोन्याची विक्री ४५० ते ५०० कोटी रुपयांच्या आसपास असल्याचे सांगितले जात आहे; मुंबईतील विक्री स्वतंत्रपणे मोजल्यास एकूण आकड्याबाबत मात्र स्पष्टता आवश्यक आहे. त्यामुळे राज्यभरात एक हजार कोटींची उलाढाल झाल्याचा दावा करताना आकडेवारीची बेरीज आणि स्रोत तपासणे गरजेचे आहे. सोन्याचे आकर्षण कायम असले, तरी सामान्य ग्राहकासाठी तोळ्याचा भाव म्हणजे आता खिशाला पडणारा मोठा भार झाला आहे. परंपरा जपायची, शुभमुहूर्त साधायचा आणि वाढत्या महागाईशीही झुंजायचे, अशी कसरत ग्राहकांना करावी लागत आहे.
पुणे, मुंबई, नाशिक, कोल्हापूर, नागपूर, जळगाव आणि छत्रपती संभाजीनगर या शहरांत खरेदीला प्रतिसाद मिळाल्याचे वृत्त आहे. रांका ज्वेलर्सचे फत्तेचंद रांका यांनी ‘पुढारी’शी बोलताना राज्यातील सोन्याच्या उलाढालीचा अंदाज सुमारे ५०० कोटी रुपये असल्याचे सांगितले. दसऱ्याच्या दिवशी पुण्यात २४ कॅरेट सोन्याचा दर सुमारे १ लाख ४५ हजार ३०० रुपयांपर्यंत घसरल्याचे वृत्तही प्रसिद्ध झाले. मात्र, अन्य बाजारभाव स्रोतांमध्ये वेगवेगळे दर नोंदले गेले आहेत. त्यामुळे दरातील बदल हा शहर, वेळ, शुद्धता आणि विक्रेत्यानुसार तपासणे आवश्यक आहे. मुंबईतील विक्री ३५० कोटी, पुण्यात ७० ते ८० कोटी, नाशिक व जळगावमध्ये प्रत्येकी ४० ते ५० कोटी, नागपुरात ४० कोटी, छत्रपती संभाजीनगरमध्ये ३० ते ४० कोटी आणि कोल्हापुरात ३५ कोटी असल्याचे प्राथमिक आकडे दिले गेले आहेत. या शहरनिहाय अंदाजांची स्वतंत्र पुष्टी आवश्यक आहे.
दसरा, दिवाळी आणि अक्षय्य तृतीया या सणांच्या काळात महाराष्ट्रात सोन्याच्या विक्रीची उलाढाल मोठ्या प्रमाणावर होत असल्याचे सराफ व्यावसायिक सांगतात. मात्र, विक्रीतील कोट्यवधींचे आकडे म्हणजे प्रत्येक घरात समृद्धी आली, असा अर्थ होत नाही. अनेक ग्राहक छोट्या वजनाचे दागिने, सोन्याची नाणी किंवा मर्यादित बजेटमधील खरेदीला प्राधान्य देतात. सोन्याच्या भावातील चढ-उतार पाहून खरेदीचा निर्णय घेताना हॉलमार्क, शुद्धता, घडणावळ आणि जीएसटीसह अंतिम बिल तपासणे महत्त्वाचे आहे. सणाचा मुहूर्त साधणे ही श्रद्धा; पण आर्थिक क्षमता विसरून खरेदी करणे शहाणपण नव्हे. बाजारपेठेची झळाळी आकड्यांत दिसते, तर घरखर्चाचा हिशेब सामान्य माणसाच्या वहीत सुरूच असतो.