महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. २१ जानेवारी | मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस दावोसला गेले, आणि महाराष्ट्रात अचानक एक प्रश्न उभा राहिला—“हे दावोस म्हणजे नेमकं काय?” कुणासाठी ते जागतिक अर्थव्यवस्थेचं केंद्र, तर कुणासाठी फक्त बातम्यांत दिसणारं बर्फाळ स्वप्न! स्वित्झर्लंडमधलं हे छोटंसं शहर, लोकसंख्या जेमतेम पंधरा हजार, पण चर्चा मात्र पंधरा लाखांची. श्रीमंत, उद्योगपती, राजकारणी आणि अर्थतज्ज्ञांसाठी दावोस म्हणजे माथेरानसारखंच—फरक इतकाच की इथे माकडं नाहीत, पण अब्जाधीश भरपूर आहेत! वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमच्या निमित्ताने दरवर्षी हे गाव अचानक ‘जागतिक राजधानी’ बनतं. इथं चर्चा होते गरिबीची, पण बसणारे असतात श्रीमंत; इथं बोललं जातं हवामान बदलावर, पण तापमान शून्याच्या खालीच असतं!
दावोसचं सौंदर्य पाहिलं तर डोळे थंड होतात आणि खर्च पाहिला तर डोकंच फिरतं. समुद्रसपाटीपासून १५६० मीटर उंचीवर वसलेलं हे शहर, चहूबाजूंनी बर्फाच्छादित स्विस आल्प्समध्ये लपलेलं. नजर जाईल तिथं बर्फ, आणि बर्फावरून चालणारे लोक—जणू पृथ्वीवर नाहीच! इथं लोकसंख्या कमी, पण गेस्ट बेड तब्बल २८ हजार. म्हणजे माणसांपेक्षा पाहुण्यांची जास्त सोय! पण इथं जायचं म्हटलं की खिशाला आधी विचारावं लागतं. साधा, काटकसरी प्रवास करायचा तर माणशी किमान १.३ ते १.८ लाख रुपये. थोडं आरामात जायचं ठरवलं तर २ ते अडीच लाख, आणि “आपण एकदाच जगतो” या तत्त्वावर गेलात, तर थेट ३ लाखांवर खर्च. विमानाचं तिकीटच ३५ हजार ते ९० हजारांपर्यंत—तेही झ्यूरिकपर्यंत! पुढे ट्रेन, पास, हॉटेल, खाणं… प्रत्येक गोष्ट ‘स्विस दर्जाची’ आणि तितकीच महाग.
दावोसात राहणंही एक अनुभव आहे. स्वस्त हॉटेल म्हणायचं तर रात्रीला ४ ते ७ हजार, आणि आलिशान हॉटेल म्हणजे थेट ३५ हजारांच्या वर. एका वेळचं साधं जेवण ८०० ते १५०० रुपये, आणि थोडं चांगल्या ठिकाणी बसलात तर ३ हजार सहज जातात. प्रवासासाठी स्विस ट्रॅव्हल पास—२० ते ३५ हजार. पण या सगळ्या खर्चाच्या बदल्यात काय मिळतं? लेक दावोस, पार्सेन, जाकोबशॉर्न, बर्निना एक्सप्रेसमधून स्विस आल्प्सचं स्वप्नवत दृश्य, आणि युरोपमधील सर्वात उंचीवरील ब्रुअरी! एकूण काय, दावोस ही सहल नाही—ती एक आर्थिक कसोटी आहे. म्हणूनच हे ठिकाण सर्वांसाठी नाही, पण ज्यांना परवडतं त्यांच्यासाठी मात्र हे खरंच “श्रीमंतांचं माथेरान” आहे!