✍️ महाराष्ट्र २४ | विशेष प्रतिनिधी | दि. २४ फेब्रुवारी २०२६ | सायबर फसवणूक आणि बनावट नंबरच्या खेळाला आळा घालण्यासाठी आता व्हॉट्सॲप वापरात मोठा बदल होण्याची चिन्हे आहेत. लोकप्रिय मेसेजिंग ॲप WhatsApp भारतात ‘सिम बाइंडिंग’ हे नवे फिचर आणण्याच्या तयारीत आहे. या नियमानुसार, ज्या मोबाईल नंबरवर व्हॉट्सॲप नोंदणीकृत आहे, ते सिम कार्ड प्रत्यक्ष फोनमध्ये सक्रिय असणे बंधनकारक ठरेल. म्हणजेच, फोनमधून सिम कार्ड काढले किंवा बदलले तर व्हॉट्सॲप आपोआप बंद होईल. आतापर्यंत एकदा नोंदणी झाल्यानंतर वाय-फायच्या मदतीने सिमशिवायही ॲप वापरता येत होते; पण नव्या बदलानंतर ही सोय संपुष्टात येणार आहे.
या निर्णयामागे सायबर गुन्हे रोखण्याचा मोठा उद्देश असल्याचे सांगितले जाते. दूरसंचार विभाग—Department of Telecommunications—सायबर ठगांकडून होणाऱ्या फसवणुकीच्या वाढत्या घटनांबाबत सतर्क आहे. अनेक गुन्हेगार एकाच सिमवर व्हॉट्सॲप सक्रिय करून नंतर ते सिम नष्ट करतात किंवा दुसऱ्या उपकरणात वापरतात, ज्यामुळे तपास यंत्रणांना माग काढणे कठीण जाते. ‘सिम बाइंडिंग’मुळे संबंधित नंबर आणि उपकरण यांचा थेट संबंध जोडला जाईल, असा दावा केला जात आहे. परिणामी बनावट खाती, फसवे कॉल आणि मेसेजेस यावर मोठ्या प्रमाणावर नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न आहे.
कधीपासून लागू होणार, याबाबत अधिकृत घोषणा अद्याप झालेली नाही. मात्र WABetaInfo च्या अहवालानुसार, अँड्रॉइड बीटा व्हर्जन 2.26.8.6 मध्ये या फिचरची चाचणी सुरू आहे. लवकरच हे अपडेट भारतीय वापरकर्त्यांसाठी टप्प्याटप्प्याने लागू होण्याची शक्यता वर्तवली जाते. विशेष म्हणजे, Google Pay आणि PhonePe सारख्या UPI ॲप्समध्ये सिम बाइंडिंगची सुविधा आधीपासूनच अस्तित्वात आहे. आता तीच संकल्पना व्हॉट्सॲपमध्ये आल्यास, वापरकर्त्यांना सुरक्षिततेचा नवा कवच मिळेल; मात्र सिम बदलताना किंवा फोन बदलताना अधिक काळजी घ्यावी लागणार आहे.