✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ७ एप्रिल २०२६ ।। देशभरात सध्या हवामानाचा असा विचित्र खेळ सुरू आहे की, एका बाजूला अंगावर येणारी उष्णता आणि दुसऱ्या बाजूला अचानक धडक देणारी वादळं—यामुळे सामान्य नागरिकांपासून शेतकऱ्यांपर्यंत सगळेच हैराण झाले आहेत. India Meteorological Department च्या अंदाजानुसार या बदलामागे मुख्य कारण म्हणजे सक्रिय झालेले पश्चिमी झंझावात (Western Disturbances). हे झंझावात Pakistan आणि उत्तर भारताच्या परिसरात सक्रिय असून, त्यांचा परिणाम संपूर्ण देशभर जाणवत आहे. यामुळे उत्तरेकडील राज्यांत पाऊस, गारपीट आणि वादळी वारे तर इतर भागात अस्थिर हवामानाची स्थिती निर्माण झाली आहे. १० एप्रिलपर्यंत ही परिस्थिती कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
महाराष्ट्रात मात्र चित्र वेगळंच आहे. Vidarbha सह अनेक भागांत उष्णतेचा पारा चढत असताना, काही ठिकाणी अजूनही वादळी पावसाचा इशारा कायम आहे. Chandrapur आणि Gadchiroli या जिल्ह्यांना ‘यलो अलर्ट’ देण्यात आला आहे, तर Mumbai मध्ये दमट उष्णता वाढणार असून सायंकाळी जोरदार वारे वाहण्याचा अंदाज आहे. कोकण आणि घाटमाथ्यावर ढगाळ वातावरण, तर काही ठिकाणी मान्सूनपूर्व सरींची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. म्हणजेच, एका राज्यातच ‘उन्हाळा’ आणि ‘पावसाळ्याची चाहूल’ अशी दुहेरी स्थिती दिसून येतेय.
या सगळ्या घडामोडींमागे केवळ पश्चिमी झंझावातच नाहीत, तर वातावरणातील कमी दाबाचे पट्टे, चक्राकार वाऱ्यांची निर्मिती आणि समुद्राकडून येणाऱ्या वाऱ्यांच्या दिशेतील बदलही कारणीभूत आहेत. विशेष म्हणजे मध्य आणि पूर्व भारतात थंड वारे वेगाने वाहत असल्याने ही अस्थिरता आणखी वाढतेय. त्यामुळे विजांच्या कडकडाटासह वादळं, सोसाट्याचे वारे आणि अचानक पावसाच्या सरी—हा ‘कॉम्बिनेशन पॅक’ तयार झाला आहे. एकीकडे उष्णतेने हैराण करणारा दिवस आणि दुसरीकडे संध्याकाळी धडक देणारं वादळ—हा हवामानाचा बदलता स्वभाव पुढील काही दिवस तरी कायम राहणार असल्याचे संकेत स्पष्टपणे मिळत आहेत.