✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १७ एप्रिल २०२६ ।। गुंतवणुकीच्या अस्थिर जगात Gold हे आजही विश्वासाचं प्रतीक मानलं जातं. शेअर बाजार घसरतो, चलन बदलतं, महागाई वाढते—पण सोनं दीर्घकाळात आपली किंमत टिकवून ठेवतं. म्हणूनच अनेक कुटुंबांसाठी सोनं हा केवळ दागिना नसून आर्थिक सुरक्षिततेचा आधार असतो. मात्र, सोन्यात गुंतवणूक करताना केवळ “आजचा भाव” पाहून निर्णय घेतला, तर नंतर पश्चात्ताप होऊ शकतो. कारण सोन्यातील खरी कमाई फक्त खरेदीत नसते, तर योग्य शुद्धता, सुरक्षितता आणि योग्य प्रकारच्या गुंतवणुकीत असते.
सोनं खरेदी करताना सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे शुद्धता ओळखणे. बाजारात २४ कॅरेट, २२ कॅरेट आणि १८ कॅरेट अशा विविध प्रकारचे सोने उपलब्ध असते. २४ कॅरेट हे सर्वात शुद्ध असले तरी दागिन्यांसाठी २२ कॅरेट अधिक वापरले जाते. भारतात Bureau of Indian Standards कडून दिला जाणारा BIS हॉलमार्क हा सोन्याच्या शुद्धतेचा अधिकृत पुरावा मानला जातो. हॉलमार्कवर कॅरेट, शुद्धतेचा क्रमांक आणि ज्वेलरचा कोड असतो. उदाहरणार्थ ९१६ म्हणजे २२ कॅरेट सोनं. त्यामुळे कोणत्याही ज्वेलरकडून खरेदी करताना हॉलमार्क तपासल्याशिवाय पैसे देऊ नयेत. शिवाय बिल घेणे अत्यावश्यक असते, कारण भविष्यात विक्री किंवा एक्स्चेंज करताना तेच तुमचं संरक्षण ठरतं.
सोन्यात गुंतवणुकीचे प्रकारही समजून घेणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. पारंपरिक दागिन्यांव्यतिरिक्त आज डिजिटल पर्याय उपलब्ध आहेत. Gold ETF, सॉव्हरिन गोल्ड बॉण्ड, डिजिटल गोल्ड यांसारख्या पर्यायांमुळे प्रत्यक्ष सोने घरी ठेवण्याचा धोका टाळता येतो. भौतिक सोने घेतल्यास चोरी, नुकसान आणि लॉकर खर्च वाढतो; तर डिजिटल गुंतवणुकीत शुद्धतेची चिंता कमी असते. विशेषतः दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी सॉव्हरिन गोल्ड बॉण्ड हा पर्याय आकर्षक ठरू शकतो, कारण त्यात किंमत वाढीसोबत व्याजही मिळते. त्यामुळे “दागिना” आणि “गुंतवणूक” यातील फरक समजून निर्णय घेणे गरजेचे आहे.
सुरक्षिततेचा मुद्दा देखील तितकाच महत्त्वाचा आहे. घरात जास्त प्रमाणात सोने ठेवल्यास जोखीम वाढते. म्हणूनच बँक लॉकर किंवा विमा संरक्षणाचा विचार करणे योग्य ठरते. खरेदी करताना ज्वेलरची प्रतिष्ठा, परताव्याची अट, मेकिंग चार्जेस आणि पुनर्खरेदीचे नियम आधी समजून घ्यावेत. अनेकदा स्वस्त दराच्या मोहात लोक नकली किंवा कमी शुद्धतेच्या सोन्याला बळी पडतात. त्यामुळे कमी दरापेक्षा विश्वासार्हता अधिक महत्त्वाची आहे.
थोडक्यात सांगायचं तर, सोन्यात गुंतवणूक ही फक्त परंपरा नाही—ती आर्थिक शहाणपणाची खूण आहे. पण योग्य माहितीशिवाय घेतलेलं सोनं कधी कधी नफ्याऐवजी तोटाही देऊ शकतं. म्हणून सोनं घेताना शुद्धता तपासा, कागदपत्र जपा, सुरक्षितता ठेवा आणि गुंतवणुकीचा प्रकार समजून निवडा. योग्य पद्धतीने घेतलेलं सोनं भविष्यात खऱ्या अर्थाने तुमची आर्थिक ढाल बनू शकतं.