✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २५ एप्रिल २०२६ ।। Russia Gold Reserve : जगभरात युद्धाचे ढग दाटले की अर्थव्यवस्थेचा सूर्य मावळतो, असे सर्वसाधारण समीकरण आहे. पण रशियाने या अंधारातही स्वतःचा दिवा पेटवला आहे. युक्रेन युद्धाच्या पाचव्या वर्षात प्रवेश करताना रशियन तिजोरीवर ताण वाढला, खर्चाचा बोजा फुगला आणि चलनावर दबाव निर्माण झाला. तरीही, 2026 च्या अवघ्या तीन महिन्यांत सुमारे 22 टन सोन्याची विक्री करूनही रशिया ‘घाट्यातून नफा’ काढताना दिसत आहे. तेल निर्यातीमधून दररोज कोट्यवधी युरोंची कमाई आणि त्यात सोन्याच्या विक्रीची जोड—ही आर्थिक कसरत केवळ आकड्यांची नाही, तर रणनीतीची खेळी आहे. जणू काही तिजोरी रिकामी करतानाही हात भरलेलेच राहावेत, अशी ही जादू !
रशियाची परिस्थिती मात्र वरवर दिसते तितकी सोपी नाही. वाढता संरक्षण खर्च, ऊर्जा क्षेत्रातील गुंतवणूक, आणि अर्थसंकल्पीय तूट—या सगळ्यांनी अर्थव्यवस्थेची कंबर मोडण्याचा प्रयत्न केला आहे. मार्च 2026 अखेरपर्यंत तूट अब्जावधी डॉलरवर पोहोचली, तर सोन्याचा साठा हळूहळू घटू लागला. तरीही, या सगळ्यातून मार्ग काढताना रशियाने एक वेगळीच दिशा पकडली आहे. देशांतर्गत बाजारात सोन्याची विक्री करून रुबल मजबूत करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. बाहेरच्या दबावाला आतल्या उपायांनी उत्तर देण्याची ही पद्धत काहीशी हटकेच म्हणावी लागेल. संकटाचा डोंगर समोर असतानाही, त्यावरून वाट काढण्याची जिद्द येथे स्पष्ट दिसते.
खरं पाहिलं तर ही कहाणी केवळ विक्रीची नाही, तर दूरदृष्टीची आहे. गेल्या दशकभरात रशियाने प्रचंड प्रमाणात सोन्याची खरेदी करून साठा वाढवला होता. त्यावेळी घेतलेला तो निर्णय आज उपयोगी पडत आहे. आधी साठवले, आता विकले—आणि त्यातूनच अर्थव्यवस्थेला आधार दिला. ‘चितही माझी, पटही माझी’ अशी ही चाल आहे. सोनं विकलं तरी नुकसान नाही, आणि तेलातून मिळणाऱ्या उत्पन्नामुळे फायदा कायम. जागतिक बाजारात खळबळ उडाली असली, तरी रशियासाठी ही केवळ तग धरण्याची नव्हे, तर परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवण्याची रणनीती ठरत आहे. युद्धाच्या रणांगणाबरोबरच आर्थिक रणांगणावरही खेळ रंगला आहे—आणि येथे चाललेली ही ‘सोन्याची सोंगटी’ अनेकांना विचार करायला भाग पाडणारी ठरते.