घणसोलीत दुसरे महाकाय TBM सज्ज; मुंबईच्या पोटातून धावणार भविष्य
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २४ मे २०२६ ।। मुंबईच्या गजबजलेल्या रस्त्यांखाली आता वेगाचा एक नवा इतिहास खोदला जात आहे. मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाच्या सर्वात कठीण आणि थरारक टप्प्याला आता जबरदस्त वेग आला असून, घणसोली येथे दुसऱ्या महाकाय टनेल बोरिंग मशीनच्या कटरहेडचे यशस्वी अवतरण करण्यात आले आहे. समुद्राखालून आणि शहराच्या पोटातून जाणाऱ्या २१ किलोमीटर लांबीच्या भुयारी मार्गासाठी सुरू असलेली ही तांत्रिक मोहीम आता प्रत्यक्ष खोदाईच्या उंबरठ्यावर पोहोचली आहे. काही दिवसांपूर्वी विक्रोळीत पहिल्या टीबीएमची स्थापना झाली आणि आता घणसोलीत दुसरे राक्षसी यंत्र सज्ज झाल्याने बुलेट ट्रेनचा स्वप्नप्रवास खऱ्या अर्थाने भूमिगत वेग पकडताना दिसत आहे. मुंबईच्या मातीत आता फक्त मेट्रोचे नाही, तर भविष्यातील वेगवान भारताचेही बोगदे तयार होत आहेत.
घणसोलीच्या सावली परिसरातून हे महाकाय मशीन जमिनीखालील अंधार फोडत विक्रोळीच्या दिशेने मार्ग काढणार आहे. जुलै २०२६ च्या पहिल्या आठवड्यात प्रत्यक्ष भुयार खोदाई सुरू होणार असल्याने संपूर्ण प्रकल्प यंत्रणा युद्धपातळीवर तयारीला लागली आहे. या मशिन्सची अंतिम जोडणी आणि कठोर तांत्रिक चाचण्या सध्या सुरू असून, त्यानंतर मुंबईच्या भूमिगत इतिहासातील सर्वात मोठी खोदाई मोहीम सुरू होईल. विशेष म्हणजे, हा फक्त एक साधा बोगदा नसणार आहे. एकाच भव्य बोगद्यातून बुलेट ट्रेनचे ‘अप’ आणि ‘डाऊन’ दोन्ही मार्ग उभारले जाणार आहेत. त्यामुळे वेळ, खर्च आणि मनुष्यबळाची मोठी बचत होणार असून, भारतीय अभियांत्रिकीची नवी ताकद जगासमोर उभी राहणार आहे.
या टीबीएमच्या आकाराकडे पाहिलं की, अभियांत्रिकीचं सामर्थ्य काय असतं याची जाणीव होते. तब्बल १३.६ मीटर व्यास आणि ३५० टन वजन असलेला कटरहेड म्हणजे जणू लोखंडी महाकाय राक्षसच! संपूर्ण टीबीएमचे वजन ३,१८४ टन असून त्याची लांबी जवळपास फुटबॉल मैदानाएवढी आहे. कठीण खडक, चिखल आणि माती सहज फोडण्यासाठी त्यात ८४ कटर डिस्क, १२४ स्क्रॅपर्स आणि १६ बकेट लिप्स बसवण्यात आले आहेत. हे यंत्र प्रति मिनिट ४९ मिलिमीटर खोदाई करू शकते. जमिनीखालील दाब, पाण्याचा प्रवाह आणि कठीण भूभाग यांचा सामना करत हे यंत्र अविरत काम करणार आहे. मुंबईच्या पोटात आता विज्ञान, वेग आणि शक्ती यांचा अनोखा संगम घडताना दिसत आहे.
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन हा फक्त रेल्वे प्रकल्प नाही; तो भारताच्या आधुनिक पायाभूत सुविधांच्या महत्त्वाकांक्षेचं प्रतीक बनला आहे. या प्रकल्पाकडे केवळ वाहतुकीच्या दृष्टीने नव्हे, तर भारताच्या तांत्रिक आत्मविश्वासाच्या नजरेतूनही पाहिले जात आहे. घणसोलीत उतरलेले हे दुसरे महाकाय कटरहेड म्हणजे त्या स्वप्नाला मिळालेला नवा वेग आहे. जमिनीखाली सुरू असलेली ही खोदाई प्रत्यक्षात भारताच्या भविष्याचा मार्ग तयार करत आहे. उद्या बुलेट ट्रेन वेगाने धावताना दिसेल, पण तिच्या प्रत्येक किलोमीटरमागे आज जमिनीखाली घाम, तंत्रज्ञान आणि अभियांत्रिकीची ही प्रचंड लढाई सुरू आहे.