चमक कमी, संधी मोठी! सराफा बाजारात खरेदीदारांचा उत्साह; एक तोळा सोनं लाखाखाली येणार का, तज्ज्ञांचा मोठा अंदाज
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ४ जून २०२६ ।। काही महिन्यांपूर्वी सोन्याचा भाव ऐकताना सामान्य माणसाच्या छातीत धडकी भरत होती. लग्नासाठी दागिने घ्यायचे म्हटले की घरातील अर्थमंत्र्यांच्या कपाळावर आठ्या पडत होत्या. “सोनं घ्यायचं की घर चालवायचं?” असा प्रश्न अनेक कुटुंबांसमोर उभा ठाकला होता. पण आता सराफा बाजारातून आलेल्या ताज्या बातमीने ग्राहकांच्या चेहऱ्यावर पुन्हा हास्य फुलवले आहे. विक्रमी उंचीवर पोहोचलेले सोन्याचे दर आता हळूहळू खाली येऊ लागले आहेत. एकेकाळी रोज नवा उच्चांक गाठणारे सोने आता उताराच्या रस्त्यावर दिसू लागल्याने “एक तोळा सोनं पुन्हा एक लाख रुपयांच्या खाली येणार का?” या प्रश्नाची चर्चा देशभरातील बाजारपेठांमध्ये रंगू लागली आहे. ज्या सोन्याने गेल्या काही महिन्यांत गुंतवणूकदारांना चांगला नफा दिला, त्याच सोन्याने आता ग्राहकांना दिलास्याचा श्वास दिला आहे.
सोन्याच्या या घसरणीमागे अनेक जागतिक घडामोडी कारणीभूत ठरत आहेत. अमेरिकन डॉलरची वाढती ताकद, व्याजदरांबाबतचे संकेत, जागतिक अर्थव्यवस्थेतील स्थैर्य आणि मध्यवर्ती बँकांच्या धोरणांचा थेट परिणाम सोन्यावर होत आहे. जगभरातील गुंतवणूकदार जेव्हा संकटाची चाहूल लागते तेव्हा सोन्याकडे धाव घेतात; पण परिस्थिती सुधारू लागली की त्यांची पावले पुन्हा शेअर बाजार, बाँड्स आणि इतर गुंतवणूक साधनांकडे वळतात. सध्या नेमके तेच चित्र दिसत आहे. जागतिक बाजारातील भीती काहीशी कमी झाल्याने सोन्यावरील सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी कमी होत आहे. परिणामी, भावांवर दबाव वाढला असून सराफा बाजारात किंमतींचा उतार सुरू झाला आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, ही घसरण अजून काही काळ सुरू राहू शकते. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील परिस्थिती अशीच राहिली आणि डॉलरच्या तुलनेत रुपया स्थिर राहिला, तर सोन्याचा भाव आणखी खाली येण्याची शक्यता आहे. काही विश्लेषक तर एक तोळा सोनं पुन्हा एक लाख रुपयांच्या खाली येऊ शकते, असे संकेत देत आहेत. अर्थात हा अंदाज असून त्यामागे अनेक आर्थिक समीकरणे आहेत. युद्धजन्य परिस्थिती, जागतिक मंदी, तेलाचे दर किंवा अमेरिकेचे आर्थिक निर्णय यांपैकी एखादी घटना घडली तरी सोन्याचा बाजार पुन्हा पलटी मारू शकतो. त्यामुळे “सोनं स्वस्त झालं म्हणून उद्या आणखी स्वस्त होईलच” किंवा “आजच विकत घेतलं नाही तर संधी हुकली” अशा दोन्ही टोकाच्या भूमिका धोकादायक ठरू शकतात.
मात्र एक गोष्ट निश्चित आहे—सध्याची घसरण सामान्य ग्राहकांसाठी सुवर्णसंधी ठरत आहे. लग्नकार्य, भविष्यातील बचत किंवा दीर्घकालीन गुंतवणूक यासाठी सोने खरेदी करण्याचा विचार करणाऱ्यांना आता तुलनेने कमी दरात खरेदीची संधी उपलब्ध झाली आहे. आर्थिक जाणकार एकरकमी मोठी खरेदी करण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करण्याचा सल्ला देतात. कारण बाजाराचा स्वभाव चंचल असतो; पण सोन्याचा इतिहास मात्र दीर्घकालीन गुंतवणुकीच्या बाजूने उभा आहे. म्हणूनच सध्या बाजारात दिसणारी ही घसरण केवळ आकड्यांची बातमी नसून, लाखो भारतीय कुटुंबांसाठी आनंदाची आणि आशेची सुवर्णकिरण ठरत आहे.