महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ८ जून २०२६ ।। काही महिन्यांपूर्वी सोन्याचा भाव पाहून सर्वसामान्यांच्या कपाळावर आठ्या पडल्या होत्या. लग्नसराई, सण-उत्सव आणि गुंतवणूक या तिन्ही आघाड्यांवर सोन्याने अक्षरशः ‘सुवर्ण धक्का’ दिला होता. पण आता परिस्थितीने अचानक पलटी मारली आहे. सोन्याच्या बाजारात तेजीचा फुगा फुटल्याचे चित्र दिसत असून, चांदीने तर घसरणीचे सर्व अंदाजच मागे टाकले आहेत. गेल्या आठवडाभरात सोने तब्बल ५,३२० रुपयांनी स्वस्त झाले, तर चांदीच्या दरात २४ हजार रुपयांहून अधिक घसरण झाली आहे. त्यामुळे काही दिवसांपूर्वी ग्राहकांना दूरूनच चमक दाखवणारे सोने आता पुन्हा एकदा हाताच्या आवाक्यात येऊ लागल्याची चर्चा सराफा बाजारात रंगली आहे.
भारतीय सराफा बाजारात सोमवारी मोठी उलथापालथ पाहायला मिळाली. इंडियन बुलियनच्या आकडेवारीनुसार २४ कॅरेट शुद्ध सोन्याचा दर तब्बल १,८९० रुपयांनी घसरून १,५३,८७० रुपयांवर आला. विशेष म्हणजे सोन्याचा सर्वकालीन उच्चांक १.८० लाख रुपयांच्या आसपास गेला होता. त्या तुलनेत आज सोने सुमारे २७ हजार रुपयांनी स्वस्त मिळत आहे. दुसरीकडे चांदीनेही मोठी पडझड अनुभवली. एका दिवसात ६,१०० रुपयांची घसरण नोंदवत चांदीचा दर २,४३,०१० रुपये प्रतिकिलोवर आला. काही महिन्यांपूर्वी चार लाख रुपयांचा टप्पा ओलांडणाऱ्या चांदीसाठी हा मोठा धक्का मानला जात आहे. बाजारातील जाणकारांच्या मते, ही केवळ सामान्य घसरण नसून मागणी आणि जागतिक आर्थिक समीकरणांमधील बदलांचा परिणाम आहे.
या घसरणीमागे अनेक कारणे असल्याचे मानले जात आहे. देशात मौल्यवान धातूंवरील आयात शुल्क वाढवण्यात आल्यानंतर बाजारातील व्यवहारांवर परिणाम झाला. त्याचबरोबर सोन्याच्या खरेदीबाबत संयम बाळगण्याचे आवाहनही करण्यात आले होते. परिणामी दागिन्यांच्या खरेदीत मोठी घट झाल्याचे व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे. अनेक सराफा व्यापाऱ्यांच्या अंदाजानुसार बाजारातील मागणी तब्बल ७० टक्क्यांपर्यंत कमी झाली आहे. दुसरीकडे औद्योगिक क्षेत्रातील अनिश्चिततेचा फटका चांदीला बसला. इलेक्ट्रॉनिक्स, सौर ऊर्जा आणि उत्पादन क्षेत्रातील मागणी मंदावल्याने चांदीचे दर वेगाने खाली आले आहेत. त्यामुळे गुंतवणूकदार आणि व्यापारी दोघेही सध्या सावध भूमिका घेताना दिसत आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक आर्थिक तणाव, ऊर्जा बाजारातील अस्थिरता आणि डॉलरच्या हालचाली यामुळे सोने-चांदीच्या किमतींमध्ये अजूनही चढ-उतार सुरू राहू शकतात. त्यामुळे घाईघाईने मोठी गुंतवणूक करण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने खरेदी करण्याचा सल्ला दिला जात आहे. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी मात्र ही घसरण संधी ठरू शकते. कारण इतिहास सांगतो की, सोन्याची चमक तात्पुरती फिकी झाली तरी तिचे आकर्षण कधीच संपत नाही. सध्या मात्र सराफा बाजारात एकच चर्चा रंगली आहे—काही महिन्यांपूर्वी आकाशाला भिडलेले सोने आता पुन्हा जमिनीवर आले आहे, आणि खरेदीदारांच्या चेहऱ्यावर अनेक दिवसांनी समाधानाचे हास्य उमटले आहे.