विश्वचषक, वाद, अश्रू आणि अभिमान; दोन देशांचा सामना म्हणजे भावनांचा ज्वालामुखी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ९ जून २०२६ ।। Fifa World Cup Argentina vs Brazil : क्रिकेटमध्ये भारत-पाकिस्तान सामना जसा लाखो हृदयांचे ठोके वाढवतो, तसाच फुटबॉलमध्ये ब्राझील आणि अर्जेंटिनाचा सामना जगाला अक्षरशः वेड लावतो. हा केवळ खेळ नसतो, तर दोन राष्ट्रांच्या अभिमानाची, इतिहासाची आणि फुटबॉलवरील अधिराज्याची उघड लढाई असते. मैदानावर पिवळ्या-हिरव्या जर्सीतील ब्राझील आणि आकाशी-पांढऱ्या रंगातील अर्जेंटिना समोरासमोर उभे ठाकले की, प्रेक्षकांच्या भावना उफाळून येतात. एका गोलवर आनंदाचे स्फोट होतात, तर एका पराभवाने संपूर्ण देश शोकमग्न होतो. म्हणूनच या संघर्षाला फुटबॉल जगतात ‘सुपरक्लासिको डी लास अमेरिका’ म्हणून ओळखले जाते. येथे प्रतिस्पर्धी संघ नव्हे, तर दोन संस्कृती, दोन विचार आणि दोन फुटबॉल तत्त्वज्ञान एकमेकांना भिडत असतात.
या वैराची तीव्रता केवळ आकडेवारीत मोजता येत नाही. पेले आणि माराडोना या दोन महानायकांपासून ते मेस्सी आणि नेमारपर्यंत प्रत्येक पिढीने या संघर्षात नवा रंग भरला आहे. पेलेने ब्राझीलला तीन विश्वचषक मिळवून दिले, तर माराडोनाने १९८६ मध्ये अर्जेंटिनाला फुटबॉलच्या शिखरावर नेले. त्यानंतर मेस्सी आणि नेमारच्या युगातही ही स्पर्धा तितकीच तापलेली राहिली. क्लब फुटबॉलमध्ये मित्र असलेले हे सुपरस्टार देशासाठी मैदानात उतरले की भावनांचा स्फोट व्हायचा. २०२१ च्या कोपा अमेरिका अंतिम सामन्यात अर्जेंटिनाने ब्राझीलला त्यांच्याच भूमीत पराभूत केल्यानंतर जगभर चर्चेत आलेली मेस्सी-नेमारची मिठी ही प्रतिस्पर्ध्यांतील आदराची सुंदर आठवण ठरली. पण त्या एका क्षणामागे अनेक दशकांचा संघर्ष आणि कट्टर स्पर्धा दडलेली होती.
या प्रतिस्पर्धेला सर्वाधिक गूढ आणि वादग्रस्त वळण मिळाले ते १९९० च्या विश्वचषकात. इटलीत झालेल्या बाद फेरीतील सामन्यात ब्राझील संपूर्ण वेळ आक्रमक होता, पण एका क्षणाने इतिहास बदलला. डिएगो माराडोनाच्या जादुई पासवर क्लॉडिओ कॅनिजियाने गोल केला आणि अर्जेंटिनाने ब्राझीलला स्पर्धेबाहेर फेकले. मात्र खरी खळबळ सामन्यानंतर उडाली. ब्राझीलचा खेळाडू ब्रँको याने आरोप केला की सामन्यादरम्यान त्याला दिलेल्या पाण्यात गुंगी आणणारे औषध मिसळले होते. अनेक वर्षे हा आरोप वादग्रस्त राहिला. नंतर माराडोनाने एका मुलाखतीत केलेल्या वक्तव्यामुळे हा विषय पुन्हा चर्चेत आला आणि फुटबॉल इतिहासातील सर्वात गाजलेल्या वादांपैकी एक ठरला. सत्य काहीही असो, त्या घटनेने या वैराला आणखी धग दिली.
आजही ब्राझील-अर्जेंटिना सामना म्हणजे फुटबॉल जगतातील सर्वात मोठा उत्सव मानला जातो. शंभरहून अधिक अधिकृत सामन्यांच्या इतिहासात दोन्ही संघांनी एकमेकांना कडवी झुंज दिली आहे. विजय-पराभवाची आकडेवारी जवळपास समसमान असली तरी भावनांचा हिशेब कधीच लागत नाही. प्रत्येक पिढीला या संघर्षातून नवे नायक, नवे वाद आणि नवे इतिहास मिळाले आहेत. म्हणूनच जेव्हा हे दोन संघ मैदानात उतरतात, तेव्हा ती फक्त ९० मिनिटांची लढत नसते; ती लाखो चाहत्यांच्या अभिमानाची, परंपरेची आणि फुटबॉलवरील प्रेमाची ज्वलंत कहाणी असते.