पाच दिवसांत सोन्याला तीन हजारांची घसरण; डॉलर, कच्चे तेल आणि अमेरिकन व्याजदर ठरणार पुढील आठवड्याचे खरे सूत्रधार
महाराष्ट्र २४ ।। प्रतिनिधी ।। दि. १९ जुलै २०२६ ।। Gold Silver Prices: सोन्याच्या बाजारात गेल्या आठवड्यात जे घडले, त्याने गुंतवणूकदारांच्या कपाळावर आठ्या चढवल्या आहेत. पाच दिवसांत तब्बल तीन हजार रुपयांची घसरण आणि चांदीत सात हजार रुपयांहून अधिक पडझड झाल्याने “सोनं म्हणजे कायम सुरक्षित” हा समजच डळमळीत झाला आहे. युद्धाचे ढग, जागतिक अस्थिरता आणि आर्थिक अनिश्चितता असूनही यंदा सोन्याने अपेक्षित तेजी दाखवली नाही. उलट डॉलरची वाढती ताकद, महागाईची चिंता आणि अमेरिकेतील व्याजदर वाढीच्या शक्यतेने मौल्यवान धातूंवर दबाव निर्माण केला. शुक्रवारच्या व्यवहारात एमसीएक्सवर ऑगस्ट सोन्याचा भाव १,४०,७२५ रुपयांवर, तर सप्टेंबर चांदी २,१५,४४० रुपयांवर व्यवहार करत होती. दिवसअखेर किरकोळ सुधारणा दिसली असली, तरी आठवडाभरातील घसरणीने बाजाराचा सूर स्पष्ट केला आहे.
युद्ध सुरू झाले की सोन्याचे भाव झेपावतात, हा आतापर्यंतचा अनुभव. मात्र यंदा बाजाराने वेगळाच धडा शिकवला. पश्चिम आशियातील तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती भडकल्या आणि त्यातून जागतिक महागाईची भीती वाढली. महागाई वाढली की अमेरिकेची फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर वाढवण्याची किंवा उच्च पातळीवर कायम ठेवण्याची शक्यता बळावते. व्याज मिळत नसलेल्या सोन्यापेक्षा बँक ठेवी आणि अमेरिकन बाँड्स अधिक आकर्षक ठरू लागतात. त्यामुळे सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याकडे धाव घेण्याऐवजी अनेक गुंतवणूकदारांनी भांडवल व्याज देणाऱ्या साधनांकडे वळवले. बाजाराचा हा बदललेला मानसशास्त्रीय खेळच सोन्याच्या घसरणीमागचा सर्वात मोठा घटक ठरत आहे.
पुढील आठवड्यात बाजाराची नजर अमेरिकेतील आर्थिक आकडेवारीवर खिळलेली असेल. २० जुलै रोजी प्रमुख आर्थिक निर्देशक, २३ जुलैला बेरोजगारी भत्त्यांची आकडेवारी आणि २४ जुलैला पीएमआय तसेच नवीन घरांच्या विक्रीचे आकडे जाहीर होणार आहेत. या प्रत्येक अहवालाचा परिणाम डॉलर, बाँड यिल्ड आणि त्यातून सोन्या-चांदीच्या किमतींवर होण्याची शक्यता आहे. त्याचबरोबर २८ आणि २९ जुलै रोजी होणाऱ्या फेडरल रिझर्व्हच्या बैठकीकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. विशेषतः फेड अध्यक्षांच्या वक्तव्यातून व्याजदरांबाबत मिळणारे संकेत बाजाराला पुढील दिशा देणार आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या किमती आणखी वाढल्या, डॉलर मजबूत राहिला आणि अमेरिकेने व्याजदर वाढवण्याचे संकेत दिले, तर सोन्यावर दबाव कायम राहू शकतो. मात्र पश्चिम आशियातील तणाव कमी झाला, तेल स्वस्त झाले आणि बाँड यिल्ड घसरले, तर सोन्याला पुन्हा तेजीची झळाळी मिळू शकते. त्यामुळे घाईघाईने खरेदी किंवा विक्री करण्याऐवजी जागतिक घडामोडींवर आणि आर्थिक संकेतांवर बारकाईने लक्ष ठेवणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल. कारण सोन्याचा बाजार हा केवळ दागिन्यांचा नसतो; तो जागतिक अर्थकारणाचा आरसाच असतो आणि त्या आरशात पुढील आठवड्यातील प्रत्येक आकडा सोन्याची खरी किंमत ठरवणार आहे.