क्लोराईड-पाण्याच्या भेसळीचे दावे फेटाळले; देशभर तपासणीत इंधन दर्जेदार असल्याचा दावा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ९ ऑगस्ट २०२६ ।। नवी दिल्ली : पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिसळले म्हणून गाडी बंद पडते, इंजिन गंजते, पेट्रोलमध्ये शेकडो पीपीएम क्लोराईड मिसळले जाते, अशा अफवांनी गेल्या काही दिवसांत सोशल मीडियावर चांगलाच धुरळा उडवला. पेट्रोल पंपावर गाडी उभी करणाऱ्या सामान्य माणसाच्या मनातही प्रश्न उभा राहिला—पैसे देऊन पेट्रोल घ्यायचे की प्रयोगशाळेचा अहवाल मागायचा? या पार्श्वभूमीवर इंडियन ऑइल, हिंदुस्तान पेट्रोलियम आणि भारत पेट्रोलियम या सरकारी तेल कंपन्यांनी देशभर तपासण्या केल्याचे सांगत E20 पेट्रोलची गुणवत्ता निर्धारित निकषांमध्ये असल्याचा दावा केला आहे.
कंपन्यांच्या संयुक्त माहितीनुसार, रिफायनरीमधून घेतलेल्या १०० हून अधिक पेट्रोल नमुन्यांमध्ये क्लोराईडचे प्रमाण १ पीपीएम किंवा त्यापेक्षा कमी आढळले. ८० डिस्टिलरीमधील इथेनॉल नमुन्यांमध्ये क्लोराईड ३ पीपीएमपेक्षा कमी होते. डेपो आणि टर्मिनलमधून घेतलेल्या ८० हून अधिक E20 नमुन्यांमध्येही हे प्रमाण ३ पीपीएमपेक्षा कमी असल्याचे कंपन्यांनी म्हटले आहे. किरकोळ विक्री केंद्रांवरील १६० हून अधिक नमुन्यांमध्ये क्लोराईडचे प्रमाण ० ते ३ पीपीएम दरम्यान असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. म्हणजे सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या शेकडो पीपीएमच्या दाव्याला तपासणीच्या आकडेवारीत आधार मिळाला नसल्याचे कंपन्यांचे म्हणणे आहे.
पाण्याच्या भेसळीबाबतही तेल कंपन्यांनी मोठा खुलासा केला आहे. देशभरातील सुमारे ९० हजार पेट्रोल पंपांच्या भूमिगत साठवण टाक्यांची तपासणी करण्यात येत असून, त्यामध्ये पाणी शिरल्याचा पुरावा आढळला नसल्याचे कंपन्यांनी सांगितले. गुणवत्ता तपासण्यासाठी मोबाईल टेस्टिंग लॅब, नियमित नमुना तपासणी आणि स्वतंत्र प्रयोगशाळांमार्फत पडताळणी केली जात असल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले आहे. केंद्र सरकारनेही E20 कार्यक्रम हा तांत्रिक संस्थांच्या सहभागातून आणि वैज्ञानिक मूल्यमापनाच्या आधारे राबवला जात असल्याचे म्हटले आहे.
मात्र इथे एक गोष्ट तेल कंपन्यांच्या दाव्याइतकीच महत्त्वाची आहे. ‘E20 सुरक्षित आहे’ म्हणजे प्रत्येक जुन्या वाहनावर त्याचा परिणाम शून्यच असेल, असा अर्थ काढणे चुकीचे ठरेल. वाहनाची E20 सुसंगतता, त्याचे मॉडेल आणि उत्पादन वर्ष यानुसार कार्यक्षमता किंवा मायलेजमध्ये फरक पडू शकतो. शिवाय, काही वाहनमालकांकडून तक्रारी झाल्याने हा विषय केवळ सोशल मीडियावरचा तमाशा म्हणून झटकून चालणार नाही; प्रत्यक्ष तपासणी आणि पारदर्शक आकडेवारी हाच त्यावरचा खरा इलाज आहे. विशेष म्हणजे वाहन उद्योग संघटना SIAM नेही यापूर्वी E20 संदर्भातील दूषित इंधनाबाबत केलेल्या इशाऱ्यातील आकडे अधिक पडताळणीची गरज असल्याचे सांगत तो मागे घेतला आहे. अफवा पेट्रोलपेक्षा वेगाने जळतात; पण रस्त्यावरचा खरा निर्णय प्रयोगशाळेतील तपासणीच देणार आहे.