महिनाभरात ११ टक्क्यांची वाढ; सणासुदीच्या मागणीने दर आणखी कडाडण्याची भीती
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २४ ऑगस्ट २०२६ ।। साखरेने आधीच सर्वसामान्यांच्या स्वयंपाकघरात कडवटपणा आणला असताना आता वरणभातावरही महागाईची धार बसली आहे. रोजच्या जेवणातील अविभाज्य भाग असलेल्या तांदळाच्या दरात गेल्या महिन्याच्या तुलनेत सुमारे ११ टक्क्यांची वाढ झाल्याचे चित्र आहे. वाशी येथील मुंबई कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या धान्य बाजारात विविध प्रकारच्या तांदळाच्या घाऊक दरात वाढ झाली असून त्याचा थेट परिणाम किरकोळ बाजारावर दिसू लागला आहे. सणासुदीचा हंगाम जवळ येत असल्याने मागणी आणखी वाढल्यास ग्राहकांच्या खिशाला आणखी झळ बसण्याची शक्यता आहे.
तांदळाचा बाजार म्हणजे एका दराचा मामला नाही; प्रकार बदलला की भावाचे गणितही बदलते. सध्या उपलब्ध माहितीनुसार कोलमचा घाऊक दर किलोमागे सुमारे ४५ ते ७० रुपये, तर किरकोळ दर ५५ ते ८५ रुपयांपर्यंत आहे. इंद्रायणीसाठी घाऊक बाजारात ५० ते ७५ रुपये आणि किरकोळ बाजारात ६५ ते ९० रुपये मोजावे लागत आहेत. सुगंधी आंबेमोहर मात्र आणखी महाग असून त्याचे घाऊक दर ८५ ते १२० रुपये आणि किरकोळ दर १०० ते १३५ रुपयांपर्यंत पोहोचले आहेत. म्हणजे गरीबाच्या ताटातील साधा भात असो वा सुगंधी आंबेमोहर—महागाईने कोणालाही सोडलेले दिसत नाही.
या दरवाढीमागे वाढती मागणी, विविध उत्पादक राज्यांमधून होणाऱ्या आवकेतील चढ-उतार आणि बाजारातील पुरवठ्याचे गणित महत्त्वाचे ठरत आहे. महाराष्ट्रासह मध्य प्रदेश, बिहार, छत्तीसगड आणि पश्चिम बंगालमधून येणाऱ्या तांदळाच्या आवकेवर बाजारातील परिस्थिती अवलंबून असते. मुंबई एपीएमसीचे धान्य बाजार हे तांदूळ, गहू आणि डाळींच्या मोठ्या व्यापाराचे केंद्र असून बाजारातील घडामोडींचा परिणाम पुढे किरकोळ विक्रीवर होतो. त्यामुळे घाऊक बाजारात रुपया वाढला की काही दिवसांनी तो सर्वसामान्यांच्या किराणा बिलात दिसू लागतो.
खरा प्रश्न असा की, महागाईची ही साखळी थांबणार कधी? साखर, डाळी, खाद्यतेल आणि आता तांदूळ—स्वयंपाकघरातील प्रत्येक वस्तू भाव खाऊ लागली तर सामान्य माणसाच्या पगाराने कोणाकोणाशी झुंज द्यायची? दिवाळीपर्यंत मागणी वाढण्याची शक्यता असल्याने तांदळाच्या दरावर लक्ष ठेवावे लागणार आहे. आज ताटातील भात महागला आहे; उद्या तो सर्वसामान्यांच्या महिन्याच्या बजेटला आणखी किती महाग पडणार, याचे उत्तर बाजारातील पुढील आवक आणि मागणीच देईल. दरम्यान, ग्राहकांनी खरेदीपूर्वी विविध प्रकारांचे भाव तपासून गरजेनुसार पर्याय निवडणे, हाच सध्या महागाईवरचा सर्वात व्यवहार्य उपाय ठरतो.