e-KYC पासून PNGपर्यंत पाच महत्त्वाचे अपडेट; बुकिंगपूर्वी नियम समजून घ्या
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १ सप्टेंबर २०२६ ।। घरातला गॅस सिलिंडर म्हणजे आता केवळ स्वयंपाकाचा विषय राहिलेला नाही; तो थेट कुटुंबाच्या बजेटचा आणि सरकारी नियमांचा विषय झाला आहे. सप्टेंबरच्या सुरुवातीला LPG ग्राहकांसाठी e-KYC, रिफिल बुकिंग, PNG कनेक्शन आणि सिलिंडरच्या किमतीशी संबंधित महत्त्वाचे अपडेट समोर आले आहेत. सर्वात आधी लक्षात ठेवण्यासारखी बाब म्हणजे LPG e-KYC ची अंतिम मुदत ३१ ऑगस्ट २०२६ होती. त्यामुळे e-KYC पूर्ण न केलेल्या ग्राहकांना पुढे कनेक्शन किंवा अनुदानाशी संबंधित अडचणी येऊ शकतात. मात्र, “e-KYC न केल्यास लगेच व्यावसायिक दराने सिलिंडर मिळेल” असा सार्वत्रिक नियम अधिकृतपणे घोषित झालेला नाही. त्यामुळे अफवांपेक्षा आपल्या गॅस वितरकाकडील स्थिती तपासणे शहाणपणाचे ठरेल.
दुसरा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे रिफिल बुकिंगचे अंतर. याबाबत सोशल मीडियावर नवनवीन नियमांच्या बातम्या फिरत असल्या तरी पेट्रोलियम मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की शहरी भागात दोन रिफिल बुकिंगमध्ये २५ दिवसांचे, तर ग्रामीण भागात ४५ दिवसांचे अंतर आधीपासून लागू आहे. हे PMUY किंवा इतर कनेक्शननुसार वेगवेगळे नवे नियम नाहीत. सरकारने नागरिकांना चुकीच्या माहितीकडे दुर्लक्ष करण्याचे आवाहन केले आहे. म्हणजेच गॅस संपण्याआधीच घाबरून सिलिंडरचा साठा करण्याची गरज नाही. उपलब्ध पुरवठा व्यवस्थेचा वापर करून नियमानुसारच बुकिंग करणे आवश्यक आहे.
दरम्यान, PNG वापरणाऱ्या किंवा त्याकडे वळणाऱ्या ग्राहकांसाठीही महत्त्वाचा बदल आहे. केंद्र सरकारने १ सप्टेंबर २०२६ पासून घरगुती PNG कनेक्शन वाढवण्यासाठी प्रोत्साहन योजना सुरू केली आहे. देशात सध्या सुमारे १.७४ कोटी घरगुती PNG कनेक्शन असून नवीन योजना निष्क्रिय किंवा बिल नसलेल्या कनेक्शनना सक्रिय करण्याबरोबरच नवीन भागांत PNG नेटवर्क विस्तारण्यावर भर देणार आहे. PNG कनेक्शन घेतल्यानंतर LPG कनेक्शनबाबतही नवी तरतूद आहे. ग्राहकाला ३० दिवसांच्या आत LPG कनेक्शन बंद करण्यासाठी अर्ज करता येतो; मात्र भविष्यात PNG उपलब्ध नसलेल्या भागात स्थलांतर झाल्यास LPG पुन्हा सुरू करण्यासाठी ट्रान्सफर व्हाउचरची सुविधाही देण्यात आली आहे. म्हणजे सरकारचा संदेश स्पष्ट आहे—गॅस बदलायचा असेल तर दार बंद करून चावी फेकून देण्याची गरज नाही!
पाचवा आणि सर्वांच्या खिशाशी थेट संबंधित मुद्दा म्हणजे LPG सिलिंडरची किंमत. तेल विपणन कंपन्या दर महिन्याच्या सुरुवातीला LPG दरांचा आढावा घेतात. त्यामुळे १ सप्टेंबरला घरगुती आणि व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमतीत बदल होतो का, याकडे ग्राहकांचे लक्ष लागले आहे. मात्र नवीन दर अधिकृत घोषणा झाल्यानंतरच निश्चित मानावेत. त्यामुळे बुकिंग करण्यापूर्वी e-KYC स्थिती तपासा, आपल्या भागाला लागू असलेले बुकिंग अंतर लक्षात ठेवा आणि PNG कनेक्शन घेतले असल्यास LPG कनेक्शनबाबतची तरतूद समजून घ्या. गॅसचा सिलिंडर स्वयंपाकघरात असला तरी त्याचे नियम आता मंत्रालयाच्या फाईलपासून बाजारातील दरापर्यंत पोहोचले आहेत—म्हणून “बुक करा आणि विसरा”चा जमाना संपला; नियम वाचा आणि मगच बुक करा!