मुंबई-पुणे प्रवास ४८ मिनिटांत करण्याचे लक्ष्य; २०२७ पासून एसी लोकलचीही तयारी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ४ सप्टेंबर २०२६ ।। मुंबई-पुणे प्रवास म्हटलं की एक्स्प्रेसवे, टोल, वाहतूक कोंडी आणि घाटातील वळणं हे चित्र डोळ्यांसमोर उभं राहतं. आता या प्रवासाला वेगाची पंखं देण्याची घोषणा रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी केली आहे. मुंबई-पुणे दरम्यान हायस्पीड बुलेट ट्रेन कॉरिडॉर उभारण्याची योजना पुढे नेली जात असून, या मार्गावर प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४८ मिनिटांपर्यंत आणण्याचे लक्ष्य असल्याचे यापूर्वी सांगण्यात आले आहे. २०२६ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात मुंबई-पुण्यासह सात नव्या हायस्पीड रेल्वे कॉरिडॉरची घोषणा करण्यात आली होती. म्हणजे सध्या पुण्याला जाण्यासाठी गाडीला हॉर्न देण्याची गरज आहे; भविष्यात मात्र ट्रेनच वेगाला हॉर्न देईल, अशी परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.
मुंबईतून दूरदृश्यप्रणालीद्वारे बोलताना वैष्णव यांनी मुंबई-पुणे, पुणे-हैदराबाद आणि पुढे मुंबई-हैदराबाद अशी हायस्पीड कनेक्टिव्हिटी उभारण्याचे चित्र मांडले. मुंबई-पुणे आणि पुणे-हैदराबाद या मार्गांमुळे महाराष्ट्राचा दक्षिण आणि पश्चिम भारताशी संपर्क अधिक वेगवान होण्याची अपेक्षा आहे. मात्र बुलेट ट्रेनची घोषणा म्हणजे उद्यापासून तिकीट खिडकीवर मुंबई-पुणे तिकीट मिळणार, असा अर्थ काढणे घाईचे ठरेल. प्रत्यक्ष बांधकाम, भूसंपादन, तांत्रिक मंजुरी आणि अंमलबजावणी या सगळ्या पायऱ्या पार कराव्या लागणार आहेत. रेल्वे मंत्रालयाने सध्या सात हायस्पीड कॉरिडॉरची दिशा निश्चित केली आहे; त्यामुळे स्वप्न मोठं आहे, पण रुळ अजून पुढच्या टप्प्यात आहेत.
दरम्यान, मुंबईकरांसाठी रेल्वेमंत्र्यांनी लोकल सेवेबाबतही महत्त्वाच्या घोषणा केल्या आहेत. मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कमध्ये २३८ नव्या एसी लोकलची निर्मिती करण्याला प्राधान्य देण्यात आले असून, पहिली ट्रेन २०२७ मध्ये उपलब्ध करण्याचे नियोजन आहे. संपूर्ण २३८ गाड्या २०३० पर्यंत देण्याचे लक्ष्य आहे. या गाड्यांची निर्मिती चेन्नईतील ICF, कपूरथळा येथील RCF आणि रायबरेलीतील MCF या तीन रेल्वे उत्पादन केंद्रांमध्ये केली जाणार आहे. सध्या मुंबईच्या लोकलमध्ये गर्दीचा प्रश्न असा आहे की दरवाजात उभा असलेला प्रवासीही स्वतःला ‘प्रवासी’ म्हणतो की ‘दरवाजाचा भाग’, हा प्रश्न पडावा. त्यामुळे एसी लोकलची संख्या वाढवण्याची योजना प्रत्यक्षात उतरली तर मुंबईकरांना मोठा दिलासा मिळू शकतो.
गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर कोकणासाठीही रेल्वेने तयारी केली आहे. ३ सप्टेंबरपासून मुंबई सीएसएमटी-सावंतवाडी रोड दरम्यान नवी दैनिक एक्स्प्रेस सेवा सुरू करण्यात आली आहे. गणेशोत्सवासाठी सुमारे ३५० विशेष गाड्या चालवण्याची घोषणा करण्यात आली असून, गरज वाढल्यास हा आकडा ३७५पर्यंत नेण्याची शक्यता आहे. दुसरीकडे महाराष्ट्रासाठी प्रस्तावित सुरत-दानकुनी पूर्व-पश्चिम रेल्वे कॉरिडॉरमुळे रेल्वेसेवा कमी असलेल्या भागांना जोडण्याचा प्रयत्न होणार आहे. एकीकडे बुलेट ट्रेनचे स्वप्न दाखवले जात आहे, तर दुसरीकडे रोजच्या लोकल आणि गणपतीच्या गर्दीचा प्रश्न सोडवावा लागणार आहे. कारण महाराष्ट्राला वेगवान ट्रेन नक्कीच हवी; पण आधी उपलब्ध ट्रेन वेळेवर आणि गर्दीच्या पलीकडे धावली, तरी प्रवाशांच्या चेहऱ्यावर मोठं समाधान दिसेल.