₹१३५ कोटींच्या बँक फसवणुकीत छापे; पुण्यात अमेरिकन नागरिकांना गंडवणारे बनावट कॉल सेंटरही सापडले
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १८ सप्टेंबर २०२६ ।। अंमलबजावणी संचालनालयाने (ED) महाराष्ट्रासह देशातील आर्थिक गैरव्यवहार आणि सायबर फसवणुकीच्या प्रकरणांवर कारवाईचा बडगा उगारला आहे. एका बाजूला Gajanan Gangamai Industries LLP (GGI LLP) आणि संबंधितांविरोधात कथित ₹१३५ कोटींच्या बँक फसवणूक प्रकरणात मुंबई आणि छत्रपती संभाजीनगरमध्ये छापे टाकण्यात आले. दुसरीकडे पुणे, पटियाला आणि चंदीगडमधील बनावट कॉल सेंटर नेटवर्कवर स्वतंत्र कारवाई करण्यात आली.
GGI LLP प्रकरणात EDने सहा ठिकाणी झडती घेतल्याचे वृत्त आहे. तपासात कर्जाची रक्कम कथितरित्या विविध संस्थांमार्फत वळवून, शेल कंपन्या आणि रोख व्यवहारांच्या माध्यमातून निधीचा माग काढण्याचा प्रयत्न झाल्याचा आरोप आहे. या कारवाईत सिंगापूरमधील Indian Bank खात्यातील ३.७ मिलियन डॉलर म्हणजे सुमारे ₹३५.७१ कोटींची FD गोठवण्यात आली. BMW 320LD Grand Luxury Line कार, डिजिटल उपकरणे आणि कागदपत्रेही जप्त करण्यात आली. हे आरोप असून तपास अद्याप सुरू आहे.
दुसरी कारवाई मात्र थेट अमेरिकन नागरिकांना लक्ष्य करणाऱ्या कथित फसवणूक नेटवर्कवर झाली. EDच्या हैदराबाद झोनल कार्यालयाने PMLA अंतर्गत पुणे, पटियाला आणि चंदीगडमधील चार ठिकाणी झडती घेतली. या कारवाईत पुण्यात एक आणि पटियालामध्ये दोन, अशी तीन कार्यरत बनावट कॉल सेंटर आढळली. तेथे सुमारे २२० जण काम करताना आढळल्याचे तपास यंत्रणेने सांगितले.
या छाप्यांमध्ये ६६ मोबाईल, १३ लॅपटॉप, हार्ड डिस्क, कम्युनिकेशन उपकरणे आणि इतर डिजिटल पुरावे जप्त करण्यात आले. अमेरिकन नागरिकांना खोट्या कारणांनी फोन करून पैसे उकळले जात होते, असा तपास यंत्रणेचा संशय आहे. कॉलिंग स्क्रिप्ट, डायलर, VoIP प्रणाली, पीडितांचा डेटा आणि पैशांचा प्रवाह याचा तपास सुरू आहे. चंदीगडमधील एका ठिकाणाहून या नेटवर्कचे नियंत्रण होत असल्याचाही संशय तपासात व्यक्त करण्यात आला आहे.
या दोन्ही कारवायांमधून एक गोष्ट स्पष्ट होते—आर्थिक गुन्हे आता फक्त कागदोपत्री गैरव्यवहारापुरते राहिलेले नाहीत. एका प्रकरणात कोट्यवधींच्या कर्जाचा कथित गैरवापर, तर दुसऱ्यात संगणक, फोन आणि बनावट कॉलच्या माध्यमातून आंतरराष्ट्रीय फसवणुकीचा संशय आहे. मात्र अंतिम दोष निश्चित करण्याचे काम तपास आणि न्यायालयीन प्रक्रियेतूनच होणार आहे.