१० ग्रॅम सोन्यासाठी ₹३ लाखांचा अंदाज चर्चेत; मात्र डॉलर, व्याजदर, महागाई आणि जागतिक तणाव ठरवणार भविष्यातील भाव
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। सोनं खरेदी करणाऱ्या सर्वसामान्यांच्या खिशाला सध्या महागाईची झळ बसत असताना, २०३० पर्यंत सोन्याचा दर १० ग्रॅममागे तीन लाख रुपयांपर्यंत पोहोचेल, असा अंदाज चर्चेत आहे. हा आकडा खरा ठरला, तर एका ग्रॅम सोन्यासाठी सुमारे ३० हजार रुपये मोजावे लागतील. मात्र, या भाकितावर विश्वास ठेवून लग्नसराई किंवा सणासुदीच्या खरेदीचे नियोजन करणाऱ्यांनी सावध राहणे आवश्यक आहे. कारण दिलेल्या माहितीत हा अंदाज नेमका कोणत्या वित्तीय संस्थेने किंवा तज्ज्ञाने मांडला, याचा स्पष्ट संदर्भ नाही. त्यामुळे तीन लाखांचा आकडा ही निश्चित भविष्यवाणी नसून संभाव्य परिस्थितीचे चित्र आहे. सोन्याचे भाव वाढले की बातम्यांना झळाळी येते; पण त्याची खरी किंमत मोजताना सामान्य ग्राहकाच्या बजेटचा मात्र कस लागतो.
सोन्याच्या भावाची दिशा केवळ भारतातील मागणीवर ठरत नाही. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दर, अमेरिकी डॉलरची ताकद, व्याजदर, महागाई, मध्यवर्ती बँकांची खरेदी आणि युद्धजन्य परिस्थिती यांचा त्यावर प्रभाव पडतो. जागतिक अनिश्चितता वाढली, तर गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्याय म्हणून सोन्याकडे वळू शकतात आणि मागणी वाढल्याने भावांना आधार मिळू शकतो. उलट, डॉलर मजबूत झाला किंवा रोखे आणि ठेवींसारख्या व्याज देणाऱ्या पर्यायांत आकर्षक परतावा मिळू लागला, तर सोन्यावरील गुंतवणुकीचा ओघ कमी होऊ शकतो. परिणामी, भाव घसरण्याचीही शक्यता असते. सध्या १० ग्रॅम सोन्याचा भाव दीड लाख रुपयांच्या आसपास असल्याचे गृहीत धरले, तर २०३० पर्यंत तीन लाखांवर पोहोचण्यासाठी तो जवळपास दुप्पट व्हावा लागेल. एवढी वाढ होईलच, याची खात्री देणारा कोणताही स्पष्ट पुरावा उपलब्ध माहितीत नाही. शिवाय, २२ कॅरेट आणि २४ कॅरेट सोन्याचे दर शुद्धतेनुसार वेगळे असतात; त्यामुळे दोन्हींचा भाव एकसारखा समजणे चुकीचे ठरेल.
गुंतवणूकदारांसाठीही संदेश स्पष्ट आहे—भविष्यात सोन्याचा भाव वाढेल या आशेवर संपूर्ण बचत एकाच पर्यायात अडकवणे शहाणपणाचे नाही. १० ऑक्टोबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या दरांनुसार, २४ कॅरेट सोन्याचा १० ग्रॅमचा दर सुमारे ₹१,५१,६९०, तर २२ कॅरेटचा दर सुमारे ₹१,३९,०४९ होता; प्रत्यक्ष खरेदीचा खर्च कर आणि घडणावळीनुसार बदलू शकतो.
जागतिक सोन्याच्या बाजारावरील वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या विश्लेषणानुसार, डॉलर, व्याजदर, आर्थिक अनिश्चितता आणि मध्यवर्ती बँकांची मागणी हे दरांवर प्रभाव टाकणारे महत्त्वाचे घटक आहेत.
त्यामुळे दागिने घेताना हॉलमार्क, शुद्धता, घडणावळ आणि जीएसटीसह अंतिम बिल तपासावे; गुंतवणुकीसाठी प्रत्यक्ष सोन्याबरोबर गोल्ड ईटीएफसारख्या पर्यायांचे खर्च आणि जोखीम समजून घ्याव्यात. २०३० मध्ये १० ग्रॅम सोनं तीन लाखांवर जाईल का? याचे उत्तर आज कुणाकडेही निश्चित नाही. अंदाजाला बातमीचे मथळे मिळू शकतात; पण आर्थिक निर्णय मात्र पडताळलेल्या माहितीवरच घ्यायला हवेत.