पिंपरी-चिंचवडमध्ये ६२८ मंडळांवर देखरेख; लेझर, प्रखर बीमलाइट आणि ध्वनिमर्यादेचे उल्लंघन केल्यास कारवाईचा इशारा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। गणेशोत्सवातील डीजेच्या दणदणाटावर कारवाई केल्यानंतर पिंपरी-चिंचवड पोलिसांनी आता नवरात्रोत्सवातील दांडिया आणि गरब्याच्या मैदानाकडे मोर्चा वळवला आहे. उत्सवाच्या नावाखाली ध्वनिप्रदूषण करणे, डोळ्यांना अपायकारक ठरू शकणारे प्रखर लेझर आणि बीमलाइट वापरणे, तसेच रस्ते अडवून नागरिकांची गैरसोय करणे यांना मोकळीक मिळणार नाही, असा प्रशासनाचा पवित्रा आहे. पोलिस आयुक्तालयाच्या हद्दीतील ६२८ सार्वजनिक मंडळे आणि गर्दीची ४८ प्रमुख देवी मंदिरे यांच्यावर लक्ष ठेवले जाणार आहे. पोलिस सहआयुक्त डॉ. शशिकांत महावरकर यांनी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, २०२३ च्या कलम १६३ अन्वये प्रतिबंधात्मक आदेश जारी केल्याचे वृत्तात नमूद आहे. ११ आणि २० ऑक्टोबरला रात्री बारापर्यंत ध्वनिक्षेपक वापरण्याची सवलत दिल्याचे सांगितले असले, तरी त्या दिवशीही निर्धारित ध्वनिमर्यादा पाळणे बंधनकारक आहे. उत्सव म्हणजे नियमांना सुट्टी नव्हे; आनंदाच्या नावाखाली इतरांचा त्रास सहन करण्याची सक्तीही करता येणार नाही.
प्रत्येक मंडळावर स्वतंत्र पोलिस अंमलदार नेमण्याच्या ‘एक मंडळ, एक पोलिस अंमलदार’ योजनेतून पदाधिकारी, कार्यक्रम आणि नियमपालनावर देखरेख ठेवली जाणार आहे. गणेशोत्सवात नियमभंग करणाऱ्यांवर गुन्हे दाखल झाले आणि ध्वनिक्षेपक साहित्य जप्त करण्यात आले होते. प्रखर लेझरच्या वापरावर कारवाई होऊ शकते, याचेही उदाहरण शहरात समोर आले आहे. त्यामुळे यंदाच्या नवरात्रोत्सवात ‘चौबे पॅटर्न’ किती प्रभावी ठरतो, याकडे लक्ष लागले आहे. पोलिस आयुक्त विनयकुमार चौबे यांनी उत्सव शांततेत पार पाडण्यासाठी नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे. दरम्यान, आयुक्तालयाच्या हद्दीत ४० ठिकाणी पथसंचलन, ५८ ठिकाणी दुर्गा दौड आणि २६ ठिकाणी रावणदहन होणार आहे. घटस्थापनेला ८४, तर विजयादशमीला २३१ ठिकाणी मिरवणुका निघणार असल्याने बंदोबस्त आणि वाहतूक नियोजनाची मोठी कसोटी पोलिसांसमोर असेल.
दांडिया संपल्यानंतर एकाच वेळी शेकडो वाहने रस्त्यावर आल्यास वाहतूक कोंडी अटळ ठरू शकते. बेशिस्त पार्किंग, प्रवेशद्वारांवरील गर्दी आणि अरुंद रस्त्यांवरील खोळंबा टाळण्यासाठी आयोजकांनी स्वतंत्र वाहनतळ, प्रवेश-निर्गमनाचे मार्ग आणि स्वयंसेवकांची व्यवस्था करणे आवश्यक आहे. मोठ्या कार्यक्रमांमध्ये साध्या वेशातील पोलिस, महिला पोलिसांची उपस्थिती आणि छेडछाड, चोरी किंवा हुल्लडबाजी रोखण्यासाठी सतर्क गस्तही महत्त्वाची ठरेल. ४७१ मंडळे जागेवरच देवीमूर्तींचे विसर्जन करणार असल्याने गर्दीचे व्यवस्थापन केवळ मिरवणुकांपुरते मर्यादित राहणार नाही. मात्र, आदेश जारी करणे आणि त्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी करणे यात फरक आहे. नियम मोडणाऱ्यांवर कारवाई झाली पाहिजे; त्याचबरोबर सामान्य भाविकांची सुरक्षितता, महिलांचा सन्मान आणि वाहतुकीची शिस्तही जपली गेली पाहिजे. नवरात्रोत्सव भक्तीचा आहे, बेफिकिरीचा नाही. मंडळांनी पोलिसांना सहकार्य केले आणि प्रशासनाने नियोजनात कसूर केली नाही, तरच उत्सवाचा आनंद अबाधित राहील.