सिंधुदुर्ग आणि कोल्हापूरला यलो अलर्ट; चार जिल्ह्यांत हलक्या ते मध्यम पावसाची शक्यता, तर उर्वरित भागांत कोरडे आणि उष्ण हवामान राहण्याचा अंदाज
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। महाराष्ट्रात पावसाने पुन्हा वळण घेतल्याचा अंदाज असून, २० ऑक्टोबरला राज्यातील काही भागांत पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार सिंधुदुर्ग आणि कोल्हापूर या दोन जिल्ह्यांना पावसाचा यलो अलर्ट देण्यात आला आहे. रत्नागिरी, सातारा, सांगली आणि छत्रपती संभाजीनगर येथेही हलक्या ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस पडू शकतो. मात्र, या जिल्ह्यांना अलर्ट नसल्याचा अर्थ पाऊस पडणारच नाही, असा होत नाही. हवामानाचे गणित क्षणाक्षणाला बदलू शकते. कोकणात सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरीकडे पावसाची शक्यता असताना पालघर, ठाणे, मुंबई आणि रायगडमध्ये प्रामुख्याने कोरडे हवामान राहण्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे एका बाजूला पावसाची शक्यता, तर दुसरीकडे कोरडे वातावरण, असे परस्परविरोधी चित्र राज्यात दिसत आहे. नागरिकांनी केवळ मथळ्यांवर विश्वास न ठेवता आपल्या जिल्ह्याचा अधिकृत अंदाज तपासणे आवश्यक आहे.
पश्चिम महाराष्ट्रात कोल्हापूरला यलो अलर्ट असून सातारा आणि सांगली जिल्ह्यांतही पावसाची शक्यता आहे. पुणे आणि सोलापूरमध्ये मात्र हवामान कोरडे राहण्याचा अंदाज आहे. उत्तर महाराष्ट्रातील नाशिक, धुळे, जळगाव, नंदुरबार आणि अहिल्यानगर या जिल्ह्यांत पावसाचा अलर्ट नसल्याने कोरडे हवामान अपेक्षित आहे. मराठवाड्यात छत्रपती संभाजीनगरमध्ये पावसाची शक्यता असली, तरी बीड, जालना, धाराशिव, लातूर, नांदेड, परभणी आणि हिंगोली येथे हवामान प्रामुख्याने कोरडे राहण्याचा अंदाज आहे. विदर्भातील अकोला, अमरावती, बुलढाणा, वाशिम, यवतमाळ, नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या सर्व ११ जिल्ह्यांतही पावसाची शक्यता कमी असल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र, कोरडे हवामान म्हणजे दिलासा एवढाच अर्थ नाही; वाढते तापमान, पाण्याची गरज आणि शेतीतील ओलावा यांचे प्रश्न कायम राहू शकतात.
म्हणूनच २० ऑक्टोबरच्या अंदाजाकडे पाहताना पावसाबरोबरच उष्णतेच्या संकटाकडेही दुर्लक्ष करता येणार नाही. भारतीय हवामान विभागाच्या ऑक्टोबरमधील हंगामी अंदाजानुसार महाराष्ट्रात कमाल आणि किमान तापमान सरासरीपेक्षा अधिक राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे; पाऊसही काही भागांत स्थानिक स्वरूपाचा आणि मर्यादित राहू शकतो.
त्यामुळे शेतकऱ्यांनी पावसाच्या आशेवर शेतीची कामे ठरवताना स्थानिक अंदाज तपासावा, तर नागरिकांनी विजांचा कडकडाट किंवा जोरदार वारे असल्यास झाडांखाली आणि उघड्या जागेत थांबणे टाळावे. महत्त्वाची बाब म्हणजे हवामान विभागाच्या अधिकृत जिल्हानिहाय सूचनांमध्ये बदल होऊ शकतो; त्यामुळे सिंधुदुर्ग आणि कोल्हापूरसाठी दिलेला यलो अलर्ट तसेच इतर जिल्ह्यांतील पावसाचा अंदाज प्रसिद्ध करण्यापूर्वी अद्ययावत बुलेटिनशी जुळवून घेणे आवश्यक आहे.
हवामानाच्या अंदाजाला अंतिम सत्य समजणे चुकीचे; मात्र संभाव्य धोक्यांकडे दुर्लक्ष करणे त्याहून धोकादायक. पावसाची वाट पाहणाऱ्या शेतकऱ्यांपासून उकाड्याने त्रस्त नागरिकांपर्यंत, सर्वांसाठी पुढील काही दिवस सावधगिरीचे आहेत.