पुणे अग्निशामक दलाची सुरक्षिततेची नियमावली जाहीर; मुख्य अग्निशमन अधिकारी गणेश सोनुने यांचे आवाहन, पाच वर्षांत फटाक्यांमुळे आगीच्या १७८ घटनांची नोंद
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। पुणे : दिवाळीचा आनंद क्षणात राख करणारी ठिणगी ठरू नये, यासाठी पुणे महापालिकेच्या अग्निशामक दलाने नागरिकांसाठी सुरक्षिततेची नियमावली जाहीर केली आहे. दिव्यांचा सण साजरा करताना विवेकाचा दिवा मात्र विझू देऊ नका, असा या सूचनांचा स्पष्ट संदेश आहे. मुख्य अग्निशमन अधिकारी गणेश सोनुने यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सणाच्या काळात आगीच्या दुर्घटना टाळण्यासाठी अग्निशामक दलातील अधिकारी आणि जवानांच्या सुट्या व रजा रद्द करण्यात आल्या असून संपूर्ण यंत्रणा सज्ज ठेवण्यात आली आहे. बाजारपेठा, रस्ते आणि सार्वजनिक ठिकाणी गर्दी वाढत असताना फटाक्यांबाबतची बेफिकिरी केवळ स्वतःलाच नव्हे, तर निष्पाप नागरिकांनाही संकटात ढकलू शकते. त्यामुळे फटाके केवळ मोकळ्या मैदानात उडवावेत. अरुंद गल्ल्या, गर्दीची ठिकाणे, कचऱ्याचे ढीग आणि वीज वितरण रोहित्रांजवळ फटाके फोडणे टाळावे. लहान मुले फटाके उडवत असताना पालकांनी प्रत्यक्ष देखरेख ठेवावी. नायलॉनचे कपडे घालू नयेत आणि फटाके खिशात ठेवण्याची चूक करू नये.
फटाके फोडण्याच्या ठिकाणी पाण्याने भरलेली बादली आणि ब्लँकेट तयार ठेवणे आवश्यक आहे. जळून गेलेले फटाके पाण्यात टाकावेत; मात्र अर्धवट जळालेल्या फटाक्याला पुन्हा पेटवण्याचा प्रयत्न करू नये. फटाके डब्यात, बंद पेटीत किंवा माठात ठेवून उडवणे, हातात धरून पेटवणे अथवा दुसऱ्यांच्या अंगावर आणि वाहनांजवळ फेकणे म्हणजे संकटाला स्वतःहून निमंत्रण देणे होय. नियमावलीतील या सूचना केवळ कागदावर शोभण्यासाठी नाहीत; त्यांचे पालन झाले तरच त्यांना अर्थ आहे. दिलेल्या आकडेवारीनुसार, गेल्या पाच वर्षांत दिवाळीच्या काळात आगीच्या १७८ घटना नोंदल्या गेल्या. वर्षनिहाय आकडे २०२१ मध्ये २१, २०२२ मध्ये १९, २०२३ मध्ये ३५, २०२४ मध्ये ६० आणि २०२५ मध्ये ४३ असे आहेत. विशेषतः २०२४ मधील ६० घटनांचा आकडा निष्काळजीपणाची किंमत किती मोठी असू शकते, याची जाणीव करून देतो. मात्र, हे आकडे फटाक्यांमुळेच लागलेल्या आगींचे आहेत की दिवाळीतील सर्व आगींचे, याची स्वतंत्र अधिकृत पुष्टी आवश्यक आहे.
आपत्कालीन परिस्थितीत नागरिकांनी अग्निशामक दलाच्या नियंत्रण कक्षाशी १०१, ०२०-२६४५१७०७, ९६८९९३५५५८ किंवा ९६८९९३५५५६ या क्रमांकांवर संपर्क साधावा. आपत्ती व्यवस्थापन नियंत्रण कक्षाचे क्रमांक ०२०-२५५०१२६९ आणि ०२०-२५५०६८०० आहेत. यापूर्वीच्या वृत्तांत २०२१ ते २०२४ या काळातील अनुक्रमे २१, १९, ३५ आणि ६० फटाक्यांशी संबंधित आगींची नोंद आढळते. मात्र, २०२५ साठी दिलेला ४३ घटनांचा आकडा उपलब्ध वृत्तांशी जुळत नाही; त्यामुळे तो अधिकृत नोंदीतून तपासल्याशिवाय प्रसिद्ध करू नये.
उत्सव साजरा करणे प्रत्येकाचा आनंदाचा अधिकार आहे; पण त्या आनंदाची किंमत दुसऱ्याच्या जीवावर किंवा घरावर पडता कामा नये. नियम पाळणे ही केवळ अग्निशामक दलाची अपेक्षा नाही, तर प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे.