सिंधुदुर्गात भातशेतीचे नुकसान; कोल्हापुरात झाड कोसळून वाहनांची हानी, २७ ते २९ ऑक्टोबरच्या पावसाबाबत IMD चा अंदाज वेगळा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। सिंधुदुर्गात परतीच्या पावसाने शेतकऱ्यांच्या हातातोंडाशी आलेला घास हिरावण्याची भीती निर्माण केली आहे. कुडाळ आणि सावंतवाडी तालुक्यांत शुक्रवारी, २३ ऑक्टोबरला, विजांचा कडकडाट आणि सोसाट्याच्या वाऱ्यासह जोरदार पाऊस झाला. दोडामार्ग आणि वैभववाडी परिसरातही पावसाने हजेरी लावली. काही भागांत वीजपुरवठा खंडित झाला, तर शेतात कापणीला आलेले भात पावसाच्या पाण्यात भिजले. उभी भातरोपे आडवी झाल्याने उत्पादन घटण्याची आणि भिजलेल्या भाताला कोंब फुटण्याची भीती शेतकऱ्यांना सतावत आहे. आधीच पावसाच्या अनिश्चिततेने हैराण झालेल्या बळीराजाला आता कापणीच्या ऐन हंगामात निसर्गाचा आणखी एक दणका बसला आहे. हवामानाचा लहरीपणा सहन करायचा शेतकऱ्यांनी आणि नुकसानभरपाईसाठी कार्यालयांचे उंबरठे झिजवायचेही त्यांनीच—ही व्यवस्था बदलणार कधी, असा संतप्त सवाल उपस्थित होत आहे.
कोल्हापुरातही वादळी पावसाने नुकसान केले. राजारामपुरीतील नव्या गल्लीत नारळाचे झाड वाहनांवर कोसळल्याने एका चारचाकी आणि एका दुचाकीचे नुकसान झाले; सुदैवाने जीवितहानी झाली नाही. मात्र, हवामानातील प्रत्येक अचानक बदल नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुढे आणतो. झाडांची छाटणी, धोकादायक फांद्यांची तपासणी आणि वीजवाहिन्यांजवळील झाडांचे व्यवस्थापन ही कामे केवळ दुर्घटनेनंतर आठवण्याची बाब नाहीत. दरम्यान, महाराष्ट्रात २७, २८ आणि २९ ऑक्टोबरला सर्वत्र पाऊस पडणार, असा निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही. भारतीय हवामान विभागाच्या २४ ऑक्टोबरच्या उपविभागीय अंदाजानुसार, कोकण आणि मध्य महाराष्ट्रासाठी त्या दिवसांत पावसाचा इशारा नव्हता; विदर्भात मात्र २७ ऑक्टोबरला मेघगर्जना आणि वादळी वारे, २८ ऑक्टोबरला अतिवृष्टीची, तर २९ ऑक्टोबरला मुसळधार पावसाची शक्यता दर्शवली होती.
पुणे, सांगली आणि सोलापूर जिल्ह्यांत २७ ते २९ ऑक्टोबरदरम्यान पाऊस पडेलच, असे अधिकृत अंदाजातून स्पष्ट होत नाही; मराठवाड्यासाठीही या कालावधीत व्यापक पावसाचा इशारा नव्हता. मुंबई, नवी मुंबई, ठाणे आणि पालघरमध्ये उष्ण व दमट हवामानाचा त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी स्थानिक हवामान विभागाचे ताजे बुलेटिन पाहूनच नियोजन करावे. बंगालच्या उपसागरातील हवामान प्रणालीची वाटचाल बदलल्यास पुढील अंदाज बदलू शकतो; पण शक्यतेला निश्चित भविष्यवाणी समजणे धोक्याचे आहे. शेतकऱ्यांनी कापलेले भात शक्य तितके सुरक्षित ठिकाणी ठेवावे, तर वादळी वाऱ्याच्या वेळी झाडांखाली आणि कमकुवत बांधकामांजवळ थांबणे टाळावे. प्रशासनानेही पीकनुकसानीचे पंचनामे, वीजपुरवठा सुरळीत ठेवण्याची तयारी आणि धोकादायक झाडांची तपासणी याकडे तातडीने लक्ष द्यावे. हवामानाचा अंदाज बदलू शकतो; पण शेतकऱ्यांचे नुकसान आणि नागरिकांची सुरक्षितता याकडे दुर्लक्ष करण्याचे कारण बदलत्या हवामानाला बनवता येणार नाही.