मुंबई, ठाणे, पालघर आणि रायगडमध्ये उष्ण-दमट हवामानाचा इशारा; राज्याच्या बहुतांश भागांत पावसापेक्षा उन्हाचा जोर वाढण्याची शक्यता.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। महाराष्ट्रात ऑक्टोबर संपत आला, तरी उन्हाचा तडाखा काही केल्या कमी होण्याचे नाव घेत नाही. पावसाळा संपल्याची घोषणा झाली की हवामान थंड होईल, अशी अपेक्षा नागरिकांनी करायची; पण प्रत्यक्षात घामाच्या धारा आणि उकाड्याने जनतेची परीक्षा सुरूच आहे. २५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी राज्यातील बहुतांश भागांत हवामान कोरडे राहण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. मुंबई, ठाणे, पालघर आणि रायगड या जिल्ह्यांत उष्ण व दमट हवामानाचा यलो अलर्ट असल्याचा दावा संबंधित वृत्तात करण्यात आला आहे. दमट हवेमुळे तापमान फार वाढले नसले, तरी प्रत्यक्ष जाणवणारा उकाडा अधिक त्रासदायक ठरू शकतो. रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्गातही पावसापेक्षा कोरड्या हवामानाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. समुद्रकिनाऱ्यालगत राहणाऱ्या नागरिकांनी विशेषतः दुपारच्या वेळेत उन्हात दीर्घकाळ थांबणे टाळावे. हवामानाचा अंदाज हा केवळ आकड्यांचा खेळ नाही; त्याचा परिणाम रोजंदारी करणारे कामगार, रस्त्यावरील विक्रेते, प्रवासी आणि घराबाहेर काम करणाऱ्या प्रत्येकाच्या आरोग्यावर होतो.
उत्तर महाराष्ट्रात धुळे, नंदुरबार, जळगाव आणि नाशिक येथे प्रामुख्याने कोरडे हवामान राहण्याची शक्यता आहे. पुणे, अहिल्यानगर, कोल्हापूर, सातारा, सांगली आणि सोलापूर या पश्चिम महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांनाही मोठ्या पावसाची अपेक्षा ठेवता येणार नाही. मराठवाड्यातील छत्रपती संभाजीनगर, जालना, परभणी, बीड, हिंगोली, नांदेड, लातूर आणि धाराशिव येथेही हवामान कोरडे राहण्याचा अंदाज आहे. विदर्भातील नागपूर, अमरावती, अकोला, बुलढाणा, भंडारा, चंद्रपूर, गडचिरोली, गोंदिया, वर्धा, वाशिम आणि यवतमाळ या जिल्ह्यांतही पावसाची शक्यता मर्यादित आहे. मात्र, सर्व जिल्ह्यांचे तापमान एकसारखे राहील, असे समजणे चुकीचे ठरेल. भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) उपलब्ध अंदाजानुसार २५ ऑक्टोबरला राज्याच्या बहुतांश भागांत पावसासाठी व्यापक इशारा नव्हता. मुंबई, ठाणे, पालघर आणि रायगडसाठी उष्ण व दमट हवामानाचा इशारा आधीच्या दिवसांसाठी देण्यात आला होता; तो २५ ऑक्टोबरलाही लागू असल्याचा दावा मात्र अधिकृत जिल्हानिहाय अंदाजाशी पडताळणे आवश्यक आहे.
हवामानातील या बदलांचा सर्वाधिक फटका बाहेर काम करणाऱ्या नागरिकांना, शेतकऱ्यांना आणि प्रवास करणाऱ्यांना बसू शकतो. त्यामुळे केवळ तापमानाचा आकडा पाहून निर्धास्त राहणे योग्य नाही. दमट हवेमुळे शरीरातील उष्णता बाहेर टाकण्याची प्रक्रिया मंदावू शकते. नागरिकांनी पुरेसे पाणी प्यावे, दुपारच्या कडक उन्हात श्रमाची कामे शक्यतो टाळावीत आणि लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक यांची विशेष काळजी घ्यावी. दुसरीकडे, बंगालच्या उपसागरातील हवामान प्रणालीमुळे पुढील काही दिवसांत देशाच्या पूर्वेकडील भागांत पावसाची शक्यता असली, तरी महाराष्ट्रात सर्वत्र मुसळधार पाऊस कोसळणार, असा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल. राज्यात पावसाचे पुनरागमन नेमके कधी होणार, याबाबत अधिकृत अंदाजाची प्रतीक्षा करावी लागेल. हवामानाच्या नावाखाली सनसनाटी मथळे देण्यापेक्षा नागरिकांना अचूक, जिल्हानिहाय माहिती देणे अधिक महत्त्वाचे आहे.