एकनाथ शिंदे यांची महाबळेश्वरमध्ये संकल्पना; पोलादपूर-जांभळी, खेड-सातारा आणि पाचवड-मेढा-तापोळा जोडणीचे नियोजन, प्रत्यक्ष कामासाठी अजून अनेक टप्पे बाकी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। महाराष्ट्राच्या नकाशावर पश्चिम महाराष्ट्र आणि कोकण जवळ दिसतात; पण घाटवाटा, वळणे आणि अरुंद रस्त्यांमुळे प्रत्यक्ष प्रवास मात्र वेळखाऊ ठरतो. ही कोंडी फोडण्यासाठी मुंबई-पुणे मिसिंग लिंकच्या धर्तीवर तीन भुयारी मार्ग उभारण्याची घोषणा उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी महाबळेश्वर येथे केली. गुरुवारी झालेल्या या घोषणेमुळे सातारा, जावळी, महाबळेश्वर आणि कोकणातील पर्यटनाला नवी दिशा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे. पहिला प्रस्तावित मार्ग पोलादपूर येथून वाई तालुक्यातील जांभळीपर्यंत असेल. दुसरा मार्ग खेड येथून रघुवीर घाट आणि कास पठाराच्या खालून साताऱ्याला जोडण्याचा विचार आहे. तिसऱ्या योजनेत पाचवड ते मेढा नवीन महामार्ग आणि पुढे मेढा ते तापोळा भुयारी मार्ग प्रस्तावित आहे. या तिन्ही जोडण्यांमुळे घाटांवरील अवलंबित्व कमी करून कोकण-पश्चिम महाराष्ट्रातील प्रवास अधिक सुलभ करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
सध्या कोकणातून सातारा, वाई, महाबळेश्वर किंवा तापोळ्याकडे जाणाऱ्या प्रवाशांना डोंगराळ रस्ते, तीव्र वळणे आणि पावसाळ्यातील दरडींचा धोका सहन करावा लागतो. नव्या मार्गांमुळे प्रवासाचा वेळ कमी होणे, मालवाहतुकीला गती मिळणे आणि पर्यटनस्थळांपर्यंत पोहोचणे सोपे होण्याची शक्यता आहे. महाबळेश्वर, कास पठार, तापोळा आणि कोकणातील पर्यटन व्यवसायाला याचा फायदा होऊ शकतो. स्थानिक युवकांसाठी रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील, असा विश्वास शिंदे यांनी व्यक्त केला. मात्र, मुंबई-पुणे मिसिंग लिंकचे नाव घेणे सोपे; तितक्याच दर्जाचे अभियांत्रिकी काम उभे करणे वेगळे आव्हान आहे. सह्याद्रीचा डोंगर पोखरताना भूगर्भीय रचना, पर्यावरण, वनक्षेत्र, पाण्याचे स्रोत आणि दरडप्रवण भागांचा अभ्यास अपरिहार्य आहे.
सध्या या तीन मार्गांची घोषणा म्हणजे प्रत्यक्ष बांधकामाचा नारळ नव्हे. अंतिम मार्गरेषा, सविस्तर प्रकल्प अहवाल, तांत्रिक व्यवहार्यता, पर्यावरणीय मंजुरी, भूसंपादन आणि निधीची तरतूद अशा अनेक पायऱ्या बाकी आहेत. त्यामुळे किती किलोमीटर अंतर वाचणार, प्रवासाचा किती वेळ कमी होणार आणि प्रकल्पासाठी किती खर्च येणार, याचे अधिकृत आकडे अद्याप स्पष्ट नाहीत. कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्राला जोडण्याचे स्वप्न स्वागतार्ह आहे; पण घोषणांच्या फलकांवर नव्हे, तर प्रत्यक्ष रस्त्यावर विकास दिसला पाहिजे. पर्यटकांना आकर्षित करण्यासाठी बोगदे बांधण्याबरोबरच स्थानिक गावांना जोडणारे रस्ते, सुरक्षित वाहतूक आणि पर्यावरणाचे संरक्षणही तितकेच महत्त्वाचे आहे. आता या महत्त्वाकांक्षी घोषणेचे रूपांतर वेळेत पूर्ण होणाऱ्या प्रकल्पात होते का, याकडे संपूर्ण परिसराचे लक्ष लागले आहे.