![]()
अकरा वर्षांतील सर्वांत खराब कामगिरीच्या दिशेने सोने; मजबूत डॉलर आणि अमेरिकी व्याजदरांचा फटका, गोल्डमन सॅक्सने २०२७ चा अंदाजही बदलला
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। जगभरातील गुंतवणूकदारांचे सुरक्षित आश्रयस्थान मानल्या जाणाऱ्या सोन्याचीच आता दमछाक सुरू झाली आहे. वर्षाच्या सुरुवातीला विक्रमी झेप घेणाऱ्या सोन्याला आता डॉलरची ताकद, अमेरिकी रोख्यांवरील वाढते उत्पन्न आणि फेडरल रिझर्व्हच्या संभाव्य व्याजदरवाढीने घेरले आहे. सोमवारी (१६ नोव्हेंबर) आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा भाव प्रति औंस ३,८३०.७४ डॉलरवर घसरला. ऑक्टोबर २०२५ नंतरचा हा नीचांक असून जानेवारीतील ५,५९४.८२ डॉलरच्या विक्रमी भावापासून सोने तब्बल ३१.५ टक्क्यांनी खाली आले. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, २०१५ नंतरची सर्वांत खराब वार्षिक कामगिरी नोंदवण्याच्या दिशेने सोन्याची वाटचाल सुरू आहे. मात्र, १७ नोव्हेंबरला आंतरराष्ट्रीय बाजारात भावाने काहीशी सुधारणा दाखवत ३,८७४ डॉलरच्या आसपास व्यवहार केला. त्यामुळे घसरण सुरू असली तरी बाजारातील प्रत्येक हालचाल एकाच दिशेने होईल, असे मानणे चुकीचे ठरेल.
या घसरणीमागे अमेरिकी फेडरल रिझर्व्हचे कठोर आर्थिक धोरण महत्त्वाचे ठरत आहे. व्याजदर वाढल्यास गुंतवणूकदारांना रोख्यांमधून अधिक परतावा मिळतो आणि व्याज न देणाऱ्या सोन्याचे आकर्षण कमी होते. मात्र, चीनची मध्यवर्ती बँक सोन्याच्या खरेदीत कायम आहे. ऑक्टोबरमध्ये चीनने २६ टन सोने खरेदी केले असून त्याचा एकूण साठा २,४३५ टनांवर पोहोचला आहे. दुसरीकडे, गोल्डमन सॅक्सने सुरुवातीला २०२७ अखेरचा सोन्याचा अंदाज ५,४०० डॉलरवरून ४,८०० डॉलर प्रति औंस केला होता. मात्र, १७ नोव्हेंबरच्या रॉयटर्स वृत्तानुसार, बँकेने आता ४,६५० डॉलरचा अंदाज व्यक्त केला आहे. म्हणजेच आंतरराष्ट्रीय आर्थिक परिस्थितीचा दबाव अजूनही कायम आहे.
भारतीय बाजारातही या घसरणीचे पडसाद उमटले आहेत. इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशनच्या (IBJA) आकडेवारीनुसार, १६ नोव्हेंबरला २४ कॅरेट सोन्याचा दर प्रति १० ग्रॅम १,३४,९७१ रुपये होता; १७ नोव्हेंबरला तो १,३४,२०१ रुपयांवर आला. म्हणजे एका दिवसात ७७० रुपयांची घट झाली. हे दर जीएसटीपूर्वीचे आहेत. चांदीचाही दर १७ नोव्हेंबरला किलोमागे १,६९,१७१ रुपये नोंदवला गेला. पुढील काळात अमेरिकी व्याजदर, डॉलरची दिशा, मध्यवर्ती बँकांची खरेदी आणि भू-राजकीय परिस्थिती सोन्याचे भवितव्य ठरवतील. त्यामुळे सोन्याचे भाव आणखी कोसळणार किंवा लगेच विक्रमी झेप घेणार, असे ठाम भाकीत करणे धोक्याचे आहे. लग्नसराईच्या हंगामात ग्राहकांना स्वस्त सोन्याची आशा जरूर आहे; पण गुंतवणूकदारांनी अफवांवर नव्हे, तर बाजारातील प्रत्यक्ष आकडेवारीवर निर्णय घ्यावा.
