महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २८ जुलै ।। भारतातील सर्वात मोठी आयटी सेवा कंपनी, टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस (टीसीएस), पुढील वर्षात आपल्या कर्मचारी संख्येत सुमारे २ टक्क्यांनी कपात करणार आहे. यामुळे सुमारे १२,२०० कर्मचाऱ्यांवर, विशेषतः मध्यम आणि वरिष्ठ स्तरावरील कर्मचाऱ्यांवर परिणाम होणार आहे. कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (सीईओ) के. कृतिवासन यांनी मनीकंट्रोलला दिलेल्या मुलाखतीत ही माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, ही कपात कंपनीला “अधिक चपळ आणि भविष्यासाठी सज्ज” बनवण्याच्या व्यापक धोरणाचा भाग आहे.
तंत्रज्ञानातील बदल आणि कर्मचारी कपात
कृतिवासन यांनी स्पष्ट केले की, आयटी उद्योगात सध्या मोठे बदल होत आहेत. “काम करण्याच्या पद्धती बदलत आहेत. यशस्वी होण्यासाठी प्रत्येक कंपनीला भविष्यासाठी सज्ज आणि चपळ असणे आवश्यक आहे,” असे त्यांनी सांगितले.
टीसीएसने कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आणि नव्या तंत्रज्ञानाचा मोठ्या प्रमाणावर अवलंब केला आहे. यासोबतच कंपनी आपल्या कर्मचाऱ्यांच्या कौशल्यांचे मूल्यांकन करत आहे. “आम्ही कर्मचाऱ्यांच्या करिअर वाढीसाठी आणि नव्या संधींसाठी मोठी गुंतवणूक केली आहे,” असे कृतिवासन म्हणाले. मात्र, काही क्षेत्रांत कर्मचाऱ्यांचे पुनर्विन्यास (रिडिप्लॉयमेंट) प्रभावी ठरले नाही, ज्यामुळे ही कपात आवश्यक ठरली.
एआयचा प्रभाव की कौशल्याची गरज?
जून २०२५ पर्यंत टीसीएसमध्ये जागतिक स्तरावर ६,१३,००० कर्मचारी कार्यरत होते. यापैकी २ टक्के कपात म्हणजे सुमारे १२,२०० नोकऱ्या कमी होणार आहेत. कृतिवासन यांनी यावर जोर दिला की, ही कपात प्रामुख्याने मध्यम आणि वरिष्ठ स्तरावरील कर्मचाऱ्यांवर होईल, कनिष्ठ कर्मचाऱ्यांवर नाही. त्यांनी हेही स्पष्ट केले की, ही कपात थेट एआयमुळे होत नसून भविष्यातील कौशल्यांच्या गरजेनुसार आहे. “ही कपात एआयमुळे नाही, तर कर्मचाऱ्यांचे प्रकल्पांमध्ये योग्य विन्यास सुनिश्चित करण्यासाठी आहे,” असे त्यांनी मनीकंट्रोलला सांगितले.
मात्र, तज्ज्ञांचे मत आहे की, एआय आणि ऑटोमेशनमुळे आयटी क्षेत्रातील मागणी बदलत आहे. मॅन्युअल टेस्टिंगसारख्या भूमिका कमी होत असून, अनेक वरिष्ठ कर्मचाऱ्यांना नव्या तंत्रज्ञानाशी जुळवून घेणे आव्हानात्मक ठरत आहे. गेल्या दोन वर्षांत जागतिक कॉर्पोरेट क्षेत्रात एआय ऑटोमेशनमुळे अनेक नोकऱ्या कमी झाल्या आहेत, आणि टीसीएससारख्या कंपन्या याबाबत थेटपणे बोलणे टाळत आहेत.
कर्मचाऱ्यांसाठी सहाय्य योजना
टीसीएसने प्रभावित कर्मचाऱ्यांसाठी उदार सहाय्य योजनेची घोषणा केली आहे. यामध्ये पॅकेज, नोटिस कालावधीत पगार, विस्तारित आरोग्य विमा आणि आउटप्लेसमेंट सहाय्य यांचा समावेश आहे. कृतिवासन यांनी सांगितले की, कंपनी बेंच मॅनेजमेंटच्या दृष्टिकोनातही बदल करत आहे, जिथे प्रोजेक्ट्सच्या प्रतीक्षेत असलेले कर्मचारी नव्या संधी शोधू शकतील. “ही कार्यक्षमता वाढवण्याची मोहीम नाही, तर कर्मचाऱ्यांना प्रकल्पांशी जोडले जावे आणि ते उत्पादक राहावेत, यासाठी सकारात्मक दबाव आणि प्रोत्साहन देण्याचा प्रयत्न आहे,” असे त्यांनी नमूद केले.
कंपनीची वाढ-
कपातीच्या घोषणेच्या पार्श्वभूमीवर, टीसीएसने एप्रिल-जून २०२५ तिमाहीत ६,०७१ नवे कर्मचारी जोडले, तर एकूण कर्मचारी संख्या ५,०९० ने वाढली. ही वाढ दर्शवते की, कंपनी अद्याप विस्तार करत आहे, परंतु भविष्यातील तंत्रज्ञानाच्या मागणीनुसार आपल्या कर्मचारी वर्गाचे कौशल्य संरेखित करण्यावर भर देत आहे. टीसीएससाठी भविष्य हे कर्मचारी संख्येच्या वाढीपेक्षा योग्य कौशल्य असलेल्या प्रतिभावान कर्मचाऱ्यांवर अवलंबून आहे.