महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १७ जानेवारी | राजकारण म्हणजे काय, तर कधी देवघरातली आरती आणि कधी उघड्या रस्त्यावरची कुस्ती—हे बाणेर–बालेवाडी प्रभाग क्रमांक ९ ने पुन्हा एकदा सिद्ध केलं. भाजपने शेवटच्या क्षणी अमोल बालवडकर यांचं तिकीट कापलं आणि समजूत अशी होती की प्रकरण तिथंच संपलं. पण राजकारणात “शेवटचा क्षण” हा बहुतेक वेळा पहिल्या अंकाची घंटा असते. बालवडकरांनी राष्ट्रवादीचं तिकीट घेतलं आणि मतदारांनी ती घंटा थेट मध्यरात्री दीड वाजेपर्यंत वाजवत ठेवली. निकाल लागला तेव्हा एक गोष्ट स्पष्ट झाली—तिकीट पक्ष देतो, पण शिक्का जनता बसवते!
ही निवडणूक म्हणजे साधी प्रभागाची लढत नव्हती; ती होती अहंकार, प्रतिष्ठा आणि “कोण मोठा?” याची स्पर्धा. एकीकडे भाजपची पूर्ण यंत्रणा, मंत्री, नेते, भाषणांची फौज आणि घोषणांची आतषबाजी. दुसरीकडे, तिकीट कापल्याचा राग, अन्यायाची ठसठस आणि “दाखवून देतो” हा राजकीय पेट्रोल. लहू बालवडकर विरुद्ध अमोल बालवडकर ही लढत पाहता मतदारही गोंधळात—नाव ओळखीचं, पण बाजू वेगळी! प्रत्येक फेरीत आकड्यांचा खेळ असा रंगत गेला की कधी भाजप पुढे, कधी राष्ट्रवादी. कार्यकर्त्यांचा श्वास थांबला, चहाच्या टपऱ्यांवर चर्चा तापल्या, आणि लोकशाहीचा तमाशा रंगला.
प्रचारात शब्दांची चकमक इतकी झाली की सभांमध्ये मुद्दे कमी आणि टोमणे जास्त होते. चंद्रकांत पाटील असोत वा मुरलीधर मोहोळ—सगळ्यांची प्रतिष्ठा पणाला लागली होती. भाजप म्हणत होतं, “शिस्त मोडली तर शिक्षा,” तर बालवडकर म्हणत होते, “अन्याय झाला तर उत्तर.” आणि मतदारांनी त्या उत्तराला ९०३ मतांचा ठसा दिला. हा विजय फक्त एका उमेदवाराचा नव्हता; तो पक्षीय शिस्तीच्या कातड्यात अडकलेल्या लोकशाहीच्या आवाजाचा होता. मध्यरात्री दीड वाजता निकाल लागला, पण राजकारणातल्या अनेकांच्या झोपा उडाल्या.
या निकालातून एक धडा स्पष्ट आहे—राजकारणात गणित असतं, पण भावनांची बेरीज-वजाबाकी दुर्लक्षित केली तर उत्तर चुकतं. प्रभाग ९ ने सांगितलं की मतदार शांत असतो, पण मूर्ख नसतो. तिकीट कापणाऱ्यांनी कात्री सांभाळावी आणि तिकीट घेणाऱ्यांनी माणसं. कारण शेवटी मतपेटी बोलते, आणि तिचं भाषण कधी कधी मध्यरात्रीपर्यंत चालतं—अगदी नाटकासारखं, टाळ्यांच्या कडकडाटात!