महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. २७ जानेवारी | डोनाल्ड ट्रम्प म्हणजे राजकारणातला वज्रमूठीचा प्रयोग—बोलताना आधी स्फोट, मग विचार! इराणच्या बाबतीत तर त्यांची जीभ हीच क्षेपणास्त्र. “हल्ला करू”, “धडा शिकवू”, “संपवू”—अशा वाक्यांनी जग थरथरत असताना अचानक संयुक्त अरब अमिराती पुढे येते आणि शांतपणे सांगते, “आमचं आकाश वापरायचं नाही.” ही धमकी नाही, ही घोषणा आहे. वॉशिंग्टनच्या कानावर पडलेलं हे वाक्य म्हणजे राजनैतिक भाषेत दिलेला चपराक. कारण आजवर अमेरिकेच्या छत्राखाली उभा असलेला UAE अचानक स्वतःचा छत्रपती झाला आहे. महाशक्तीच्या विमानांना इंधन पुरतं, पण परवानगी नसली की पंखही जड होतात, हे UAE ने ट्रम्प यांना आठवण करून दिलं.
आता प्रश्न असा—हा निर्णय इराणप्रेमातून की आत्मसन्मानातून? उत्तर साधं आहे: दोन्ही! “आमचं आकाश, आमचा निर्णय,” असं ठणकावणं म्हणजे सार्वभौमत्वाची मिरवणूक. USS अब्राहम लिंकनसारखी विमानवाहू जहाजं समुद्रात तरंगत असतील; पण राजकीय संमतीशिवाय ती केवळ लोखंडी खेळणी ठरतात. ट्रम्प यांची रणगर्जना आणि UAE चा संयम—या दोन शैलींची टक्कर इथे स्पष्ट दिसते. एकीकडे धमकीचा ढोल, तर दुसरीकडे मुत्सद्देगिरीचा तबला. आखातातल्या देशांनी आता ठरवलंय की ते रणांगण नव्हे, तर संतुलन राखणारं मैदान बनणार. इराणशी वैर वाढवून आपली अर्थव्यवस्था, सुरक्षितता आणि स्थैर्य धोक्यात घालायचं नाही, हा UAE चा स्पष्ट संदेश आहे.
खरं तर ही घटना अमेरिका–इराण संघर्षापेक्षा मोठी आहे. ही आहे बदलत्या जागतिक राजकारणाची नांदी. एकेकाळी एका इशाऱ्यावर चालणारे देश आता स्वतःचा तोल मोजू लागले आहेत. ट्रम्प यांची धमकीची भाषा आजच्या जगात कालबाह्य होत चालली आहे, हेच या निर्णयातून दिसतं. —“तोफ डागणं सोपं, पण परवानगी मिळवणं अवघड!” आज जगात शक्ती म्हणजे केवळ लष्कर नाही; ती आहे निर्णयक्षमता, संयम आणि स्वाभिमान. UAE ने अमेरिकेला विरोध केला नाही; त्यांनी स्वतःला ओळख दिली. आणि ही ओळख वॉशिंग्टनसाठी धोक्याची नाही, तर डोळे उघडणारी आहे. कारण आता प्रश्न असा उरलाय—महाशक्ती कोण? ज्याच्याकडे अधिक बॉम्ब आहेत तो, की ज्याच्याकडे “नाही” म्हणण्याचं धाडस आहे?