महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २ मार्च २०२६ ।। महाराष्ट्रात यंदाची होळी केवळ रंगांची नाही, तर अंगाची काहिली करणाऱ्या उन्हाची ठरणार, अशी चिन्हे दिसू लागली आहेत. भारतीय हवामान विभाग यांच्याकडून मिळालेल्या प्राथमिक अंदाजानुसार, होलिका दहनानंतर तापमानाचा पारा आणखी उसळी मारणार आहे. फेब्रुवारी संपताच उन्हाने आपला खरा रंग दाखवण्यास सुरुवात केली आणि मार्चच्या पहिल्याच आठवड्यात राज्याला ‘उष्णतेचा ट्रेलर’ दाखवला गेला. कोकण किनारपट्टीवर आर्द्रतेचा विळखा अधिक घट्ट होणार असून, उकाडा आणि घामाचा संगम नागरिकांना हैराण करेल. मुंबई शहर आणि उपनगरांमध्ये दिवसभर उन्हाचा चटका आणि रात्रीही उष्णतेची किनार जाणवणार आहे. मराठवाडा व विदर्भात हवामान कोरडे आणि उष्ण राहील, तर पश्चिम महाराष्ट्रात दुपारच्या वेळी बाहेर पडणे म्हणजे धैर्याची परीक्षा ठरेल.
राज्यातील प्रमुख शहरांमध्ये तापमानाने आधीच ३५ अंशांचा टप्पा ओलांडण्यास सुरुवात केली आहे. पुण्यात कमाल ३५.५ अंश, सोलापुरात ३६.५ अंश, अमरावतीत ३६.८ अंश तर नागपुरात ३४.८ अंश सेल्सिअसपर्यंत पारा झेपावला आहे. नाशिक आणि साताऱ्यातही उन्हाची धार तीव्र होताना दिसते. रत्नागिरीसारख्या किनारी भागात कमाल तापमान तुलनेने कमी असले तरी आर्द्रतेमुळे उकाड्याची जाणीव अधिक होणार आहे. एकूणच निरभ्र आकाश, कोरडे वारे आणि तळपता सूर्य अशी तिहेरी संगनमताची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. सकाळी थोडीशी गारवा असला तरी दुपारनंतर रस्ते तापलेले आणि हवा गरम भट्टीसारखी जाणवते. नागरिकांनी दुपारी १२ ते ४ या वेळेत शक्यतो घराबाहेर पडणे टाळावे, असा सल्ला तज्ज्ञांकडून दिला जात आहे.
फक्त महाराष्ट्रच नव्हे, तर मध्य आणि उत्तर भारतातही तापमानाचा आलेख चढता आहे. मार्च ते मे दरम्यान उष्णतेची लाट सक्रिय राहण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. यंदा उन्हाळा ‘हळूहळू’ नव्हे, तर ‘थेट झेप’ घेत असल्याचे चित्र आहे. पाण्याची कमतरता, वाढती वीज मागणी आणि आरोग्यावर होणारे परिणाम यामुळे प्रशासनाची कसोटी लागणार आहे. उष्माघाताचा धोका लक्षात घेता लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि मैदानी काम करणाऱ्यांनी विशेष काळजी घ्यावी. होळीच्या होमासोबतच उष्णतेचा हा आगडोंब उसळत असताना, रंगांचा सण साजरा करतानाच आरोग्याची काळजी घेणे आता अत्यावश्यक ठरणार आहे.