✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १२ एप्रिल २०२६ ।। इस्लामाबादच्या राजकीय रंगमंचावर तब्बल २१ तास चाललेली अमेरिका–इराण शांतता चर्चा अखेर निष्फळ ठरली आणि जगाच्या कपाळावर आठ्या उमटल्या. दोन आठवड्यांच्या शस्त्रसंधीच्या आश्वासनानंतर आशेची पालवी फुटली होती; पण शेवटी तीच पालवी वाऱ्यावर उडून गेल्यासारखी झाली. अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती JD Vance यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, इराण अमेरिकेच्या अटी मान्य करण्यास तयार नाही. त्यामुळे अमेरिकन प्रतिनिधीमंडळाने चर्चेचा डाव अर्धवट सोडून परतीचा मार्ग धरला. “आम्ही सद्भावनेने आलो होतो; पण निष्कर्ष काहीच नाही,” असे म्हणत त्यांनी निराशा व्यक्त केली. या अपयशाने केवळ दोन देशांतील नव्हे, तर संपूर्ण जगातील राजकीय संतुलन डळमळीत होण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.
या बैठकीत अनेक महत्त्वाचे मुद्दे चर्चेला आले; परंतु प्रत्येक मुद्द्यावर कोंडीच निर्माण झाली. अमेरिकेने आपला ‘अंतिम प्रस्ताव’ मांडला, तर इराणने आपल्या भूमिकेपासून एक इंचही मागे हटण्यास नकार दिला. अण्वस्त्रांच्या प्रश्नावर तर दोन्ही बाजूंची तलवार उघडीच राहिली. JD Vance यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, “इराणला अण्वस्त्रे मिळावीत असे आम्हाला वाटत नाही, आणि याच मुद्द्यावर सर्वाधिक मतभेद आहेत.” २१ तासांच्या चर्चेनंतरही एकही ठोस निर्णय निघाला नाही, हेच या बैठकीचे सर्वात मोठे अपयश ठरले. एकीकडे जग शांततेची अपेक्षा करत होते, तर दुसरीकडे या चर्चेने अनिश्चिततेचे ढग आणखी गडद केले. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात आता नवीन समीकरणे तयार होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
दरम्यान, या चर्चेत मोठमोठ्या नावांचा सहभाग होता. अमेरिकेकडून Donald Trump यांचे जावई Jared Kushner आणि विशेष दूत Steve Witkoff उपस्थित होते, तर इराणकडून Seyyed Abbas Araghchi आणि Mohammad Bagher Ghalibaf यांनी नेतृत्व केले. पाकिस्तानचे पंतप्रधान Shehbaz Sharif आणि लष्करप्रमुख Asim Munir यांनीही मध्यस्थीचा प्रयत्न केला; पण त्यालाही यश आले नाही. आता सर्वांचे लक्ष Donald Trump यांच्या पुढील निर्णयाकडे लागले आहे. शांततेचा मार्ग बंद झाल्यास संघर्षाचे ढग गडगडतील का, की अजून एखादा नवा डाव खेळला जाईल—याचे उत्तर येणारे दिवसच देतील. जग श्वास रोखून या घडामोडीकडे पाहत आहे.