✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १३ एप्रिल २०२६ ।। जागतिक तेल बाजारात पुन्हा एकदा भूकंपसदृश हालचाल झाली आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी Strait of Hormuz मधून जाणाऱ्या जहाजांवर निर्बंध आणण्याची धमकी दिल्यानंतर कच्च्या तेलाच्या किमतींनी जोरदार उसळी घेतली. आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूड सुमारे ८ टक्क्यांनी वाढून १०२ डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचले, तर अमेरिकन क्रूडने १०४ डॉलरचा टप्पा गाठला. काही दिवसांपूर्वी शांततेच्या चर्चेमुळे दर थोडे नरमले होते; पण या नव्या तणावामुळे पुन्हा ‘तेजीचा ज्वालामुखी’ फुटल्याचे चित्र दिसत आहे.
या दरवाढीचा परिणाम केवळ इंधनापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. जागतिक शेअर बाजारालाही मोठा धक्का बसला आहे. डाऊ फ्युचर्समध्ये ५०० अंकांहून अधिक घसरण झाली, तर एसअँडपी ५०० आणि नॅस्डॅक फ्युचर्समध्येही घसरण नोंदवली गेली. Donald Trump यांनी स्पष्ट शब्दांत इशारा देत “इराणला निवडक देशांनाच तेल विकू देणार नाही” असे म्हटल्याने बाजारातील अनिश्चितता आणखी वाढली आहे. तेलपुरवठ्यावर संभाव्य बंधने येण्याची भीती गुंतवणूकदारांना अस्वस्थ करत आहे.
दरम्यान, या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर इराणलाही आर्थिक फायदा होत असल्याची चर्चा आहे. Strait of Hormuz मधून जाणाऱ्या जहाजांकडून प्रति जहाज तब्बल २० लाख डॉलरपर्यंत शुल्क आकारले जात असल्याचे अहवाल सांगतात. २०२६ च्या सुरुवातीला ६१ डॉलर असलेले ब्रेंट क्रूड मार्चअखेर ११८ डॉलरपर्यंत गेले होते—ही वाढ मागील अनेक दशकांतील मोठ्या उसळींपैकी एक मानली जाते. आता पुन्हा १०० डॉलरचा टप्पा ओलांडल्याने जागतिक महागाई, इंधनदर आणि अर्थव्यवस्थेवर त्याचे दूरगामी परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. पुढील काही दिवसांत या तणावाची दिशा काय घेते, यावरच तेलबाजाराचे भवितव्य ठरणार आहे.