✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २४ एप्रिल २०२६ ।। Petrol Diesel Prices: देशात निवडणुकीची रणधुमाळी सुरू असताना सर्वसामान्यांच्या खिशाला हादरा देणारी शक्यता समोर येतेय. जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती उसळी घेत आहेत आणि पश्चिम आशियातील तणावामुळे परिस्थिती आणखी चिघळतेय. विशेषतः Strait of Hormuz या महत्त्वाच्या जलमार्गातील अस्थिरतेमुळे तेलपुरवठ्यावर मोठं सावट आलं आहे. जगातील मोठा तेलपुरवठा याच मार्गाने होत असल्याने, इथली हलचल थेट पेट्रोल-डिझेलच्या दरांवर परिणाम करते. सध्या भारतात दर स्थिर असले तरी हा ‘शांततेचा काळ’ तात्पुरताच असू शकतो, अशी चिन्हं दिसू लागली आहेत.
देशांतर्गत विश्लेषणानुसार, निवडणुकीचा टायमिंग आणि इंधनदर यांचं नातं पुन्हा चर्चेत आलं आहे. Kotak Institutional Equities च्या अहवालात असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे की, २९ एप्रिलनंतर दरवाढीचा निर्णय घेतला जाऊ शकतो. कच्चं तेल प्रति बॅरल १२० डॉलरपर्यंत गेल्यास, तेल कंपन्यांना तोटा भरून काढण्यासाठी पेट्रोल आणि डिझेलमध्ये तब्बल २५ ते २८ रुपयांची वाढ करावी लागू शकते. म्हणजेच, आज ‘स्थिर’ वाटणारे दर उद्या अचानक झेपणार नाहीत इतके वाढू शकतात. सध्या तेल कंपन्या तोटा सहन करत असल्याची चर्चा असून, निवडणुका संपताच हा भार ग्राहकांवर टाकला जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
भारतासमोरचं मोठं आव्हान म्हणजे आयात-आधारित अर्थव्यवस्था. देश आपल्या गरजेच्या ८० टक्क्यांहून अधिक कच्चं तेल आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात किंमत वाढली की त्याचा थेट फटका भारतीय अर्थव्यवस्थेला बसतो. पश्चिम आशियात Iran, Israel आणि United States यांच्यात वाढत चाललेला तणाव हा या संकटाचा केंद्रबिंदू ठरत आहे. पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली, तर तेलटंचाई निर्माण होऊ शकते—आणि त्याची किंमत थेट सामान्य माणसालाच मोजावी लागणार आहे. थोडक्यात, सध्या शांत दिसणाऱ्या पाण्याखाली मोठी लाट तयार होतेय; ती किनाऱ्यावर कधी आपटते, हेच आता पाहावं लागणार आहे.