✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २७ एप्रिल २०२६ ।। रत्नागिरी : रत्नागिरीच्या मातीचा अभिमान असलेला हापूस आंबा यंदा पुन्हा एकदा नशिबाच्या लाटेत हेलकावे खाताना दिसतोय. कालपर्यंत डझनाला १५०० ते २००० रुपये मोजून घ्यावा लागणारा हा ‘राजा’ आज ३०० ते ४०० रुपयांत रस्त्यावर उभा आहे. उन्हाची कडक धार आणि अवेळी पावसाची थप्पड—या दोन्हींच्या कचाट्यात सापडलेल्या बागायतदारांनी अखेर हात टेकले आहेत. बाजारात आंब्यांची आवक वाढली, पण भाव मात्र जमिनीवर कोसळले. परिणामी, “हापूस खाणं म्हणजे चैनीची गोष्ट” हा समज मोडीत निघाला आणि ग्राहकांच्या चेहऱ्यावर समाधान उमटलं. पण या गोड सुगंधामागे शेतकऱ्यांच्या कष्टांची आणि नुकसानीची कडू कहाणी लपली आहे, हे विसरून चालणार नाही.
गोखले नाका, मारुती आळी, विठ्ठल मंदिर परिसर—सगळीकडे एकच चित्र. टोपल्या भरून आंबे घेऊन बसलेल्या महिला आणि त्यांच्यासमोर गर्दी करून उभे असलेले ग्राहक. जणू काही आंब्यांचा उत्सवच भरलाय! “आता नाही तर कधी?” या भावनेने लोक हापूस खरेदीत मग्न झाले आहेत. दर इतके खाली आलेत की, हात आखडता घेण्याचं कारणच उरलेलं नाही. पण या गडबडीत एक शांत प्रश्न हवेत तरंगतोय—हा स्वस्त हापूस कोणाच्या किमतीवर? ज्यांनी वर्षभर झाडाची सेवा केली, हवामानाशी झुंज दिली, त्यांच्याच हातून आज माल तोट्यात विकला जातोय. बाजारात गजबज आहे, पण शेतकऱ्यांच्या मनात मात्र निराशेची पोकळी वाढतेय.
“खर्च भरून निघणंही कठीण झालंय,” अशी हळहळ व्यक्त करणाऱ्या बागायतदारांच्या आवाजात थकवा आहे, आणि थोडीशी हतबलताही. उत्पादन आधीच कमी, त्यात दरांची पडझड—ही दुहेरी कात्री त्यांच्या गळ्याशी येऊन ठेपली आहे. निसर्गाचा अनिश्चित स्वभाव हा त्यांच्या आयुष्याचा कायमचा सोबती झालाय. ग्राहकांना गोडी मिळतेय, पण उत्पादकाला कडवटपणा गिळावा लागतोय. जर हा हवामानाचा खेळ असाच सुरू राहिला, तर पुढील काही दिवस कोकणातील फळबागांसाठी अधिक कठीण ठरणार, यात शंका नाही. हापूसचा सुगंध जरी दरवळत असला, तरी त्यात मिसळलेली ही वेदना दुर्लक्षित करून चालणार नाही.