चिकलठाण्यात भेसळीचा धक्कादायक प्रकार उघड; तीन लाखांहून अधिकचा साठा जप्त, डेअरीचा परवाना निलंबित
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १ ऑगस्ट २०२६ ।। ताटात जे येते ते अन्न आहे की रसायनांचा खेळ, हा प्रश्न आता ग्राहकानेच स्वतःला विचारायची वेळ आली आहे. दूध, तूप आणि पनीर यांसारख्या पदार्थांवर विश्वास ठेवणाऱ्या ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळ करण्याचा धक्कादायक प्रकार छत्रपती संभाजीनगरातील चिकलठाणा एमआयडीसीमध्ये उघडकीस आल्याचा दावा अन्न व औषध प्रशासनाने केला आहे. ‘सुरक्षित अन्न, सुरक्षित महाराष्ट्र’ मोहिमेअंतर्गत मेसर्स अमोल दूध डेअरीवर मध्यरात्री छापा टाकण्यात आला. या कारवाईत खाद्यपदार्थांसाठी वापरण्यास अयोग्य असल्याचे सांगितलेल्या सोयाबीन तेलाचा वापर करून गाईचे तूप, क्रीम आणि पनीरसदृश पदार्थ तयार केल्याचे तपासात आढळल्याचे FDAने म्हटले आहे. या कारवाईत एकूण ३ लाख १२ हजार ३८० रुपये किमतीचा साठा जप्त करण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
FDAच्या पथकाला चिकलठाणा एमआयडीसीतील सर्व्हिस इंडस्ट्री प्लॉट क्रमांक सी-४५ येथील उत्पादन युनिटमध्ये १० ते १२ बॅरल्स सोयाबीन तेल आढळल्याचे सांगण्यात आले. त्यानंतर तयार पदार्थ आणि कच्च्या मालाची तपासणी करण्यात आली. जप्त साठ्यामध्ये २९९ किलो तूप, १९९ किलो साय किंवा क्रीम, १७४ किलो पनीर आणि २७८ किलो रिफाइंड सोयाबीन तेल, असा एकूण सुमारे ९५० किलो माल असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले. त्याची एकत्रित किंमत ३ लाख १२ हजार ३८० रुपये असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. ग्राहकांच्या ताटात शुद्ध तूप देण्याऐवजी स्वस्त कच्च्या मालातून नफा कमावण्याचा प्रयत्न होत असेल, तर हा केवळ खाद्यभेसळीचा प्रकार राहत नाही; तो थेट ग्राहकांच्या विश्वासावरचा हल्ला ठरतो.
या कारवाईचा धागा शहरातील किरकोळ विक्रीपर्यंत पोहोचल्याचेही FDAने सांगितले. ‘लक्ष्मी डेअरी’च्या टीव्ही सेंटर, कामगार चौक आणि दर्गा रोडवरील श्रीराम चौक येथील तीन विक्री केंद्रांवरही तपासणी करण्यात आली. तेथून नमुने घेण्यात आले असून सुमारे २९ हजार ३०० रुपये किमतीचे ४१ किलो गाईचे तूप जप्त करण्यात आल्याची माहिती आहे. नमुन्यांची पुढील प्रयोगशाळा तपासणी आणि त्यानंतरची कायदेशीर प्रक्रिया या प्रकरणात निर्णायक ठरणार आहे. म्हणजेच, छापा पडला म्हणून प्रकरण संपले असे नाही; जप्त मालाच्या नमुन्यांमधून नेमकी भेसळ काय होती आणि ती मानवी आरोग्यास किती धोकादायक आहे, याचे उत्तर तपासणीतूनच मिळणार आहे.
दरम्यान, अमोल दूध डेअरीचा अन्नसुरक्षा परवाना तत्काळ प्रभावाने निलंबित करून उत्पादन युनिट बंद करण्यात आल्याचे FDAने सांगितले आहे. अन्नभेसळीविरोधातील कारवाई स्वागतार्ह असली तरी खरी परीक्षा छाप्यानंतर सुरू होते. भेसळ करणाऱ्यांवर कारवाई झालीच पाहिजे; पण त्याचबरोबर असा माल बाजारात कुठपर्यंत पोहोचला, किती ग्राहकांनी तो खरेदी केला आणि पुरवठ्याची साखळी किती मोठी आहे, याचाही शोध घेणे गरजेचे आहे. कारण ग्राहकाला स्वस्त तूप हवे असते, पण स्वस्ताच्या नावाखाली आरोग्य महागात पडू नये. तुपाचा रंग पाहून नव्हे, तर अन्नसुरक्षेच्या कठोर तपासणीतूनच त्याची खरी किंमत ठरली पाहिजे.