व्यावसायिक सिलिंडरच्या दरात मोठी कपात; हॉटेल-रेस्टॉरंटना दिलासा, घरगुती गॅस मात्र जैसे थे
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १ ऑगस्ट २०२६ ।। महिन्याच्या पहिल्याच दिवशी गॅस सिलिंडर स्वस्त झाल्याची बातमी आली आणि महागाईने होरपळलेल्या ग्राहकांच्या चेहऱ्यावर क्षणभर हसू उमटले. पण बातमी पूर्ण वाचली तर ते हसू लगेचच विरते! तेल विपणन कंपन्यांनी १ ऑगस्टपासून १९ किलोच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरात मोठी कपात केली आहे. दिल्लीत तब्बल २०२ रुपये, तर कोलकात्यात २०९ रुपयांची घट झाली आहे. कोलकात्यात आता १९ किलोचा सिलिंडर २,८७२.५० रुपयांना मिळणार आहे. मात्र, या बातमीतील खरी गंमत अशी की, ज्यांच्या स्वयंपाकघरात रोज गॅस पेटतो, त्या घरगुती ग्राहकांसाठी मात्र या निर्णयात एक रुपयाचाही दिलासा नाही.
व्यावसायिक गॅसच्या दरात सलग दुसऱ्या महिन्यात कपात झाली आहे. यापूर्वी १ जुलैला दिल्लीतील १९ किलोच्या सिलिंडरच्या दरात १८३.५० रुपयांची घट करण्यात आली होती आणि किंमत २,९३० रुपयांवर आली होती. म्हणजेच, गेल्या काही महिन्यांत दरवाढीचे चटके सोसलेल्या हॉटेल, ढाबे, खानावळी, कॅटरिंग व्यवसाय आणि इतर व्यावसायिक आस्थापनांना आता काहीसा श्वास घेता येणार आहे. मात्र, दर कमी झाले म्हणून बाहेरच्या जेवणाचे दर लगेच कमी होतील, अशी अपेक्षा ठेवणे म्हणजे बाजारपेठेला फारच भोळे समजण्यासारखे आहे. कारण गॅस हा खर्चाचा एक भाग असला, तरी कच्चा माल, मजुरी, भाडे आणि वाहतूक यांचे दरही व्यावसायिकांच्या खिशाला चाटत आहेत.
आता घरगुती ग्राहकांच्या प्रश्नाकडे वळूया. १४.२ किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या दरात कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. उपलब्ध माहितीनुसार, दिल्लीतील घरगुती सिलिंडरचा दर ९४२ रुपये असून मुंबईत तो ९४१.५० रुपये आहे; कोलकात्यात ९६८ रुपये आणि चेन्नईत ९५७.५० रुपये दर कायम आहेत. त्यामुळे “एलपीजी २०० रुपये स्वस्त” अशी मथळी पाहून घरातील गृहिणीने आनंदाने बुकिंग करण्यासाठी फोन केला, तर तिला जुनाच दर ऐकायला मिळणार आहे. सरकारच्या आकडेवारीनुसार भारत आपल्या एलपीजी गरजेपैकी सुमारे ६० टक्के आयात करतो आणि त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किंमतींचा देशांतर्गत दरांवर परिणाम होतो.
म्हणून या निर्णयाला सरसकट “सामान्य जनतेला मोठा दिलासा” म्हणणे थोडे अतिशयोक्तीचे ठरेल. दिलासा मिळाला आहे, पण तो मुख्यतः व्यावसायिक गॅस वापरणाऱ्यांना. घरगुती ग्राहकांच्या सिलिंडरवर मात्र अजूनही महागाईचीच चादर आहे. व्यावसायिक सिलिंडरच्या दरात कपात झाल्यामुळे हॉटेल आणि खाद्यव्यवसायांचा खर्च काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो; त्याचा फायदा ग्राहकांपर्यंत किती पोहोचतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. गॅसच्या दराचा खेळही विचित्रच—दर वाढला की त्याचा भार थेट ग्राहकाच्या ताटात, आणि दर कमी झाला की फायदा नेमका कुठे थांबतो, हा प्रश्न मात्र कायम!