महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ मे २०२६ ।। Gold Investment: सोनं म्हणजे भारतीयांच्या भावविश्वात केवळ धातू नाही तर सुरक्षिततेचं प्रतीक आहे. लग्नसमारंभापासून ते गुंतवणुकीपर्यंत सोन्याचा प्रवास कायमच चमकदार राहिला आहे. पण हीच चमक काही वेळा आर्थिक अंधारही निर्माण करू शकते, जर गुंतवणूकदारांनी टॅक्सचे नियम नीट समजून घेतले नाहीत. आजच्या काळात फक्त दागिने खरेदी करणे एवढंच सोन्यात गुंतवणुकीचं स्वरूप राहिलेलं नाही. गोल्ड ETF, डिजिटल गोल्ड आणि सॉवरेन गोल्ड बॉंड यांसारखे अनेक पर्याय उपलब्ध झाले आहेत. प्रत्येक पर्यायामागे वेगवेगळे टॅक्स नियम आहेत आणि तेच अनेकदा गुंतवणूकदारांच्या लक्षात राहत नाहीत. परिणामी, विक्रीच्या वेळी अपेक्षित नफा कमी होतो किंवा कधी कधी मोठं नुकसानही सहन करावं लागतं. त्यामुळे सोनं खरेदी करणं जितकं सोपं वाटतं, तितकंच त्याचं टॅक्स नियोजन समजून घेणं महत्त्वाचं ठरतं.
फिजिकल गोल्ड म्हणजे दागिने, नाणी किंवा बिस्किट स्वरूपातील सोनं. हे सोनं विकताना होणाऱ्या नफ्यावर टॅक्स कालावधीवर आधारित असतो. जर तुम्ही 2 वर्षांपूर्वी सोनं विकलं, तर तो शॉर्ट टर्म कॅपिटल गेन मानला जातो आणि तो तुमच्या आयकर स्लॅबनुसार म्हणजे 5%, 20% किंवा 30% प्रमाणे टॅक्स लावला जातो. मात्र 2 वर्षांनंतर विक्री केल्यास तो लाँग टर्म कॅपिटल गेन ठरतो आणि त्यावर थेट 12.5% टॅक्स आकारला जातो. आधी मिळणारी इंडेक्सेशनची सवलत आता बंद झाल्यामुळे हा नियम आणखी महत्त्वाचा झाला आहे. त्याचप्रमाणे गोल्ड ETF मध्येही नियम जवळपास असेच आहेत. 1 वर्षांपूर्वी विक्री केल्यास स्लॅबनुसार टॅक्स आणि 1 वर्षांनंतर विकल्यास 12.5% टॅक्स लागू होतो. डिजिटल गोल्डमध्येही हेच नियम लागू आहेत, त्यामुळे गुंतवणूक करताना कालावधीची योग्य योजना करणे अत्यावश्यक ठरते.
सगळ्यांपेक्षा वेगळा आणि आकर्षक पर्याय म्हणजे सॉवरेन गोल्ड बॉंड. यामध्ये सरकारकडून दरवर्षी 2.5% व्याज दिलं जातं, जे अतिरिक्त उत्पन्नाचं साधन ठरतं. सर्वात मोठा फायदा म्हणजे हे बॉंड 8 वर्षांपर्यंत म्हणजे मॅच्युरिटीपर्यंत ठेवले तर मिळणाऱ्या नफ्यावर कोणताही कॅपिटल गेन टॅक्स लागत नाही. मात्र दरवर्षी मिळणाऱ्या व्याजावर तुमच्या उत्पन्नानुसार टॅक्स भरावा लागतो. त्यामुळे दीर्घकालीन गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी हा एक अत्यंत सुरक्षित आणि फायदेशीर पर्याय मानला जातो. एकूणच सोन्यात गुंतवणूक करताना केवळ भाववाढीवर लक्ष न देता टॅक्सचं संपूर्ण गणित समजून घेणं आवश्यक आहे, अन्यथा चमकणाऱ्या सोन्याचं रूपांतर शांतपणे तोट्यात होऊ शकतं.