महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ५ मे २०२६ ।। जगाच्या अर्थकारणाचा नाडीबिंदू ठरलेल्या स्ट्रेट ऑफ होर्मुजमध्ये अखेर हालचाल सुरू झाली आणि जागतिक बाजाराने सुटकेचा निश्वास टाकला. अमेरिकाने ‘प्रोजेक्ट फ्रीडम’ मोहिम राबवत अडकलेल्या जहाजांना मार्ग मोकळा करून देण्यास सुरुवात केली आहे. डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या घोषणेनंतर या संवेदनशील समुद्री मार्गावर पुन्हा वाहतूक सुरू झाली, ज्याचा थेट परिणाम इंधनपुरवठ्यावर आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होणार आहे. अनेक दिवसांच्या अनिश्चिततेनंतर ही हालचाल म्हणजे जणू अडलेल्या श्वासाला मिळालेला दिलासा आहे.
या मोहिमेची व्याप्ती प्रचंड आहे. अमेरिकेच्या CENTCOMच्या माहितीनुसार, क्षेपणास्त्र विनाशक, शंभरहून अधिक लढाऊ विमाने, ड्रोन आणि तब्बल १५ हजार सैनिक या ऑपरेशनमध्ये तैनात आहेत. उद्देश स्पष्ट—जगातील इंधनपुरवठ्याची सुरक्षा आणि व्यापारी जहाजांना सुरक्षित मार्ग. दरम्यान, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला थेट इशारा देत “अडथळा आणल्यास गंभीर परिणाम भोगावे लागतील” असे ठणकावले. त्यामुळे या मोहिमेला केवळ लष्करीच नव्हे, तर राजनैतिक धारही प्राप्त झाली आहे.
या सगळ्या घडामोडींच्या केंद्रस्थानी आहे इराण, ज्याने अद्याप आपली भूमिका मवाळ केलेली नाही. जगातील २०-२५ टक्के तेलपुरवठा या मार्गावर अवलंबून असल्याने भारतसह अनेक देशांसाठी ही परिस्थिती अत्यंत महत्त्वाची ठरते. काही जहाजांना अजूनही अडवण्यात येत असल्याच्या बातम्या समोर येत असताना, चर्चेचे प्रयत्न सुरू आहेत. एकीकडे मार्ग मोकळा होत असल्याचा दिलासा, तर दुसरीकडे तणावाची सावली—अशा द्विधा अवस्थेत जग उभं आहे. पुढील काही दिवसच ठरवतील की हा दिलासा कायमस्वरूपी ठरेल की पुन्हा एकदा संकटाची लाट उसळेल.