विश्वचषकाच्या प्रसारण हक्कांवर मोठी बाजी; भारतीय चाहत्यांसाठी अखेरचा संभ्रम संपला
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २ जून २०२६ ।।जगभरातील फुटबॉलप्रेमी ज्या क्षणाची वाट पाहत होते, तो क्षण अखेर जवळ आला आहे. मैदानावर खेळाडूंची धावपळ सुरू होण्याआधीच प्रसारण हक्कांच्या मैदानात एक मोठा गोल नोंदवला गेला आहे. अनेक महिन्यांपासून सुरू असलेल्या चर्चांना, अफवांना आणि तर्कवितर्कांना पूर्णविराम देत भारतातील फुटबॉल विश्वचषकाच्या प्रक्षेपणाचा प्रश्न अखेर निकाली निघाला आहे. फुटबॉलच्या अब्जावधी चाहत्यांची धडधड वाढवणाऱ्या फिफा विश्वचषक २०२६ च्या प्रसारण हक्कांवर झी समूहाने शिक्कामोर्तब केल्याची माहिती समोर आली आहे. विशेष म्हणजे हा करार केवळ एका स्पर्धेपुरता मर्यादित नसून पुढील अनेक वर्षांच्या आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धांचे दरवाजे झीसाठी खुले करणारा ठरणार आहे. त्यामुळे भारतीय क्रीडा प्रसारण क्षेत्रात नव्या स्पर्धेची ठिणगी पडल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.
या करारामागील कहाणीही तितकीच रोचक आहे. सुरुवातीला डिजिटल आणि प्रसारण क्षेत्रातील अनेक मोठे खेळाडू या शर्यतीत उतरले होते. मात्र आर्थिक गणिते, वाढती स्पर्धा आणि गुंतवणुकीवरील परताव्याची चिंता यामुळे अनेक दिग्गजांनी पावले मागे घेतली. काही कंपन्या आपापल्या अटींवर ठाम राहिल्या, तर फिफाही आपल्या अपेक्षित किंमतीवर आग्रही होती. या रस्सीखेचीत अचानक झीने पुढाकार घेत थेट चर्चेचा मार्ग स्वीकारला आणि अखेर निर्णायक क्षणी संपूर्ण सामना आपल्या बाजूने फिरवला. परिणामी, फुटबॉलच्या जागतिक रंगमंचावरील अनेक प्रतिष्ठित स्पर्धा आता भारतीय प्रेक्षकांना झीच्या नेटवर्कवर पाहायला मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
या कराराचे महत्त्व केवळ एका विश्वचषकापुरते मर्यादित नाही. गेल्या काही वर्षांत भारतीय क्रीडा प्रसारण क्षेत्र क्रिकेटकेंद्रित बनले होते. अशा परिस्थितीत फुटबॉलसारख्या जागतिक खेळासाठी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक होणे हा स्वतःमध्ये मोठा बदल मानला जात आहे. अमेरिका, मेक्सिको आणि कॅनडा येथे रंगणाऱ्या आगामी विश्वचषकाची उत्सुकता आधीच शिगेला पोहोचली आहे. भारतीय वेळेनुसार बहुतांश सामने मध्यरात्री आणि पहाटेच्या सुमारास होणार असले तरी फुटबॉलप्रेमींसाठी ती झोप उडवणारी पर्वणीच ठरणार आहे. अर्जेंटिना, फ्रान्स, ब्राझील, इंग्लंड, स्पेन आणि जर्मनीसारख्या बलाढ्य संघांच्या लढती पाहण्यासाठी लाखो चाहते सज्ज झाले आहेत.
दरम्यान, या कराराच्या आर्थिक आकड्यांबाबत अद्याप अधिकृत माहिती समोर आलेली नसली तरी त्यावरूनच प्रसारण क्षेत्रातील बदलती समीकरणे स्पष्ट होत आहेत. एकेकाळी कोट्यवधी डॉलर्सच्या बोलीवर चर्चा होत असताना आता वास्तववादी व्यवहारांना प्राधान्य दिले जात असल्याचे दिसून येत आहे. मात्र या सर्व आर्थिक चर्चांपेक्षा महत्त्वाची बाब म्हणजे भारतीय फुटबॉलप्रेमींची चिंता अखेर दूर झाली आहे. विश्वचषकाच्या मैदानावर कोणता संघ ट्रॉफी उंचावणार, याचा निर्णय पुढील महिन्यांत होईल; पण प्रसारण हक्कांच्या या सामन्यात झीने आधीच विजयी झेंडा फडकावल्याचे चित्र स्पष्ट झाले आहे.