फक्त दागिना नव्हे, सोनं ठरू शकतं उत्पन्नाचा कारखाना; योग्य वापर केल्यास वाढेल संपत्तीचा वेग!
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ जून २०२६ ।। भारतीयांच्या घरात सोन्याला देवघराइतकंच मानाचं स्थान असतं. लग्नसमारंभ, सण-उत्सव, मुलींचं भविष्य आणि संकटकाळातील आधार म्हणून सोनं जपलं जातं. पण एक गंमत आहे. लाखो रुपयांचं सोनं तिजोरीत बंद असतं, मात्र ते मालकासाठी एक रुपयाही कमावत नाही. जणू घरात एखादा बलदंड बैल बांधून ठेवायचा आणि त्याच्याकडून नांगरणीही करून घ्यायची नाही! सोन्याची किंमत वाढते, हे खरं; पण तोपर्यंत ते निष्क्रिय संपत्ती म्हणून पडून राहते. आर्थिक जाणकारांच्या मते, आजच्या काळात सोनं फक्त साठवण्याची वस्तू राहिलेली नाही, तर ते नियमित आर्थिक फायद्याचं साधन बनू शकतं. प्रश्न फक्त त्याचा योग्य वापर करण्याचा आहे.
अचानक पैशांची गरज निर्माण झाली की अनेक जण सोनं विकण्याचा विचार करतात. पण सोनं विकलं म्हणजे संपत्ती कायमची हातातून जाते. यासाठी गोल्ड लोन हा अधिक शहाणपणाचा पर्याय मानला जातो. बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडे सोनं गहाण ठेवून काही तासांत किंवा एका दिवसात कर्ज मिळू शकतं. विशेष म्हणजे पर्सनल लोनच्या तुलनेत व्याजदर कमी असतात आणि प्रक्रिया सोपी असते. त्यामुळे शिक्षण, व्यवसाय, वैद्यकीय उपचार किंवा तातडीच्या गरजांसाठी सोनं विकण्याऐवजी त्यावर कर्ज घेणं अनेकांना फायदेशीर ठरू शकतं. अर्थात, कर्ज म्हणजे जबाबदारी हे लक्षात ठेवणं तितकंच आवश्यक आहे.
सोन्याला कमाईचं साधन बनवण्याचा आणखी एक मार्ग म्हणजे गोल्ड मोनेटायझेशन स्कीम. अनेकांच्या तिजोरीत वर्षानुवर्षे न वापरले जाणारे दागिने, नाणी किंवा सोन्याचे बार पडून असतात. ही योजना अशा सोन्याला कामाला लावते. बँकेत सोनं जमा केल्यानंतर त्यावर व्याज मिळू शकतं. म्हणजेच सोनं सुरक्षितही राहते आणि त्यातून उत्पन्नही मिळतं. मात्र या योजनेत जमा केलेलं सोनं वितळवून प्रमाणित स्वरूपात रूपांतरित केलं जातं. त्यामुळे भावनिक किंवा वारसाहक्काच्या दागिन्यांसाठी हा पर्याय योग्य नसला, तरी नाणी आणि बार ठेवणाऱ्यांसाठी तो आकर्षक मानला जातो.
गुंतवणुकीच्या आधुनिक जगात सोन्याचेही नवे अवतार आले आहेत. सॉव्हरेन गोल्ड बॉण्ड्स आणि गोल्ड ईटीएफ हे त्यातील सर्वाधिक चर्चेतील पर्याय आहेत. सॉव्हरेन गोल्ड बॉण्डमध्ये सोन्याच्या किंमतवाढीबरोबरच निश्चित व्याजाचाही लाभ मिळतो. तर गोल्ड ईटीएफमुळे प्रत्यक्ष सोनं खरेदी न करताही त्यात गुंतवणूक करता येते. शुद्धता, साठवणूक आणि चोरीची भीती यापासूनही सुटका होते. आर्थिक तज्ज्ञांचे म्हणणे स्पष्ट आहे—संपत्ती वाढवण्याचा अर्थ नेहमी नवीन मालमत्ता खरेदी करणे नसतो; अनेकदा आपल्या जवळ असलेल्या संपत्तीला कामाला लावणे अधिक फायदेशीर ठरते. तिजोरीत झोपलेलं सोनं जागं केलं, तर ते फक्त चमकणार नाही तर कमावणारही आहे.