केरळच्या दारात पावसाची चाहूल; बळीराजाचे डोळे आभाळाकडे, १० जूननंतरच महाराष्ट्रात खरी सर!
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ जून २०२६ ।। मे महिन्याच्या अखेरीसच धडाक्यात दाखल होणारा मान्सून यंदा मात्र जणू काही थांबून-थांबून पावले टाकत भारताच्या दिशेने सरकत आहे. उष्णतेने हैराण झालेल्या जनतेच्या आणि शेतकऱ्यांच्या नजरा आता आकाशाकडे खिळल्या आहेत. भारतीय हवामान विभागाने दिलेल्या ताज्या अंदाजानुसार, मान्सून ४ जूनच्या आसपास केरळच्या किनाऱ्यावर धडक देण्याची शक्यता आहे. दरवर्षी मेच्या अखेरीस केरळमध्ये पावसाचा पहिला जल्लोष पाहायला मिळतो; मात्र यंदा निसर्गानेच घड्याळाचे काटे मागे ओढल्यासारखी परिस्थिती निर्माण केली आहे. परिणामी, पावसाच्या प्रत्येक ढगाकडे आशेने पाहणाऱ्या बळीराजाची प्रतीक्षा आणखी वाढली आहे.
गेल्या काही दिवसांत अरबी समुद्र आणि बंगालच्या उपसागरात मान्सूनची घोडदौड सुरू असली, तरी त्याचा वेग अपेक्षेइतका राहिलेला नाही. लक्षद्वीप, कोमोरिन परिसर आणि समुद्रातील अनेक भागांवर मान्सूनने हजेरी लावली असली तरी केरळच्या उंबरठ्यावर तो अद्याप थांबलेला दिसतो आहे. हवामान विभागाच्या मते, पुढील दोन दिवसांत परिस्थिती अधिक अनुकूल होणार असून केरळ आणि तमिळनाडूच्या काही भागांत मान्सूनचे आगमन निश्चित होऊ शकते. त्यामुळे संपूर्ण देशाचे लक्ष आता ४ जून या तारखेवर खिळले आहे. कारण केरळमध्ये मान्सून दाखल झाला की देशभरातील पावसाच्या प्रवासाला अधिकृत सुरुवात झाल्याचे मानले जाते.
महाराष्ट्रासाठी मात्र अजून थोडी प्रतीक्षा अपरिहार्य ठरणार आहे. सध्याच्या हवामान मॉडेल्सनुसार राज्यात मान्सून १० जूननंतरच सक्रिय होण्याची शक्यता आहे. विदर्भ, मराठवाडा, खानदेश आणि मध्य महाराष्ट्रात अधूनमधून वादळी पाऊस पडत असला तरी त्याचा मान्सूनशी थेट संबंध नाही. त्यामुळे काही ठिकाणी पडणाऱ्या पावसामुळे पेरणीची घाई करण्याचा मोह शेतकऱ्यांनी टाळावा, असा इशारा प्रशासन आणि हवामान तज्ज्ञांकडून वारंवार दिला जात आहे. खरीप हंगामाच्या तयारीत असलेल्या लाखो शेतकऱ्यांसाठी स्थिर आणि सातत्यपूर्ण पावसाची प्रतीक्षा अधिक महत्त्वाची मानली जाते.
भात, सोयाबीन, मका, कापूस यांसारख्या पिकांचे भवितव्य मान्सूनच्या वेळेवर अवलंबून असते. त्यामुळे मान्सूनचा प्रत्येक दिवस उशिरा येणे म्हणजे शेतकऱ्यांच्या चिंतेत भर पडणे होय. तरीही हवामान विभागाचा अंदाज आशादायी आहे. मान्सून आता भारताच्या दाराशी येऊन ठेपला असून काही दिवसांत त्याचा पहिला जल्लोष सुरू होण्याची चिन्हे आहेत. उष्णतेने हैराण झालेल्या जनतेला दिलासा आणि शेतकऱ्यांना नवसंजीवनी देणारा हा पाऊस कधी बरसतो, याकडे आता संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.