PNG आलं दारात; LPG ला आता निरोप द्यावा लागणार, नव्या नियमांनी ग्राहकांची धावपळ
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ७ जून २०२६ ।।सरकारी नियमांचे एक वैशिष्ट्य असते. ते येईपर्यंत नागरिक निर्धास्त असतात आणि आल्यानंतर कागदपत्रांच्या फाईल्स शोधू लागतात. आता घरगुती गॅस ग्राहकांसाठी असाच एक नवा अध्याय सुरू झाला आहे. स्वयंपाकघरात दोन गॅस व्यवस्था ठेवण्याची सवय असलेल्या नागरिकांना सरकारने स्पष्ट संदेश दिला आहे – “एक घर, एकच गॅस व्यवस्था!” नवीन नियमानुसार, ज्या घरात पीएनजी (पाईप गॅस) कनेक्शन उपलब्ध झाले आहे, त्या घरात एलपीजी सिलेंडर कायम ठेवण्याची मुभा राहणार नाही. म्हणजेच आजवर ‘बॅकअप म्हणून सिलेंडर’ ठेवणाऱ्यांना आता निर्णय घ्यावाच लागणार आहे. सरकारच्या मते हा निर्णय व्यवस्थापन, पारदर्शकता आणि अनुदानाचा योग्य वापर यासाठी आवश्यक आहे; मात्र अनेक ग्राहकांच्या कपाळावर त्यामुळे आठ्या उमटल्या आहेत.
नवीन आदेशानुसार, एखाद्या ग्राहकाने पीएनजी कनेक्शन घेतल्यानंतर ३० दिवसांच्या आत आपले एलपीजी कनेक्शन गॅस एजन्सीकडे जमा करणे बंधनकारक असेल. मुदत संपल्यानंतरही सिलेंडर कनेक्शन कायम ठेवल्यास ते थेट रद्द होऊ शकते. त्यामुळे अनेक नागरिक आता “गॅस वापरायचा की कागदपत्रे सांभाळायची?” या संभ्रमात दिसत आहेत. विशेषतः मोठ्या शहरांमध्ये पीएनजी नेटवर्क झपाट्याने विस्तारत असल्याने लाखो ग्राहकांवर या निर्णयाचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. आजवर घरात सिलेंडर असल्याने गॅस संपला तरी काळजी नव्हती; आता मात्र पाईपलाईनवरच पूर्ण विश्वास ठेवावा लागणार आहे.
सरकारने मात्र या कडक नियमाला थोडा दिलासाही जोडला आहे. एलपीजी कनेक्शन सरेंडर करणाऱ्या ग्राहकांना विशेष ‘एलपीजी व्हाउचर’ दिले जाणार आहे. उद्या नोकरी, व्यवसाय किंवा इतर कारणाने अशा भागात स्थलांतर झाले जिथे पीएनजीची सुविधा उपलब्ध नाही, तर हे व्हाउचर दाखवून पुन्हा एलपीजी कनेक्शन सहज मिळवता येणार आहे. म्हणजे सरकारने सिलेंडरचा दरवाजा पूर्णपणे बंद केलेला नाही; फक्त त्याची किल्ली स्वतःकडे ठेवली आहे. त्यामुळे ग्राहकांना भविष्यातील अडचणींचा सामना करावा लागू नये, यासाठी ही व्यवस्था करण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे.
याचबरोबर सिलेंडर बुकिंगचे नियमही अधिक कठोर करण्यात आले आहेत. शहरी भागात दोन बुकिंगमध्ये किमान २५ दिवसांचे अंतर ठेवावे लागणार आहे, तर ग्रामीण भागात ही मर्यादा ४५ दिवसांची असेल. दुसरीकडे, देशभरात गॅस पुरवठा सुरळीत असल्याचा सरकारचा दावा आहे. लाखो सिलेंडरचा पुरवठा आणि विक्रमी ऑनलाइन बुकिंगच्या आकडेवारीचा दाखला देत प्रशासनाने नागरिकांना घाबरण्याचे कारण नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. मात्र एक गोष्ट नक्की—पूर्वी गॅस सिलेंडर कधी येणार याची चिंता होती; आता सिलेंडर ठेवायचा की नाही, याचाच नवीन प्रश्न ग्राहकांसमोर उभा राहिला आहे!