पावसाळी बंदीचा फटका; बाजारात पापलेट-घोळची राजेशाही, ग्राहकांच्या खिशावर घाला
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ७ जून २०२६ ।।एकेकाळी समुद्रकिनाऱ्यावरील गजबजलेल्या बाजारात खरेदीदारांच्या पिशव्या भरून घरी जाणारी मासळी आज इतक्या थाटात बसली आहे की तिच्याकडे पाहतानाच सामान्य माणसाचा हात खिशावर जातो. १ जूनपासून खोल समुद्रातील मासेमारीवर बंदी लागू होताच मासळीने अक्षरशः सोन्याचे दागिने घातल्यासारखे भाव धारण केले आहेत. कापरी पापलेट तब्बल २,२०० रुपये किलो, घोळ २,००० रुपये किलो आणि सुरमई १,८०० रुपयांवर पोहोचली आहे. कालपर्यंत जेवणाच्या ताटात सहज दिसणारी मासळी आता शोकेसमधील महागड्या वस्तूप्रमाणे फक्त पाहण्यापुरती उरली आहे. बाजारात मासळी कमी आणि भावांची मिरवणूक जास्त दिसत असल्याने खवय्यांच्या चेहऱ्यावर निराशेची छाया पसरली आहे.
दरवर्षीप्रमाणे यंदाही १ जून ते ३१ जुलै या ६१ दिवसांच्या कालावधीत पावसाळी मासेमारी बंदी लागू झाली आहे. समुद्रातील माशांच्या प्रजननासाठी ही बंदी आवश्यक मानली जाते. पण या निर्णयाचा थेट परिणाम बाजारातील पुरवठ्यावर झाला आहे. मासळीची आवक घटताच मागणी आणि पुरवठ्यातील समतोल ढासळला आणि भावांनी थेट आकाश गाठले. ज्या बाजारात सकाळी भाव विचारून ग्राहक मासळी निवडत होते, तिथे आता भाव ऐकूनच अनेकजण परत फिरताना दिसत आहेत. मासळी विक्रेत्यांच्या चेहऱ्यावर समाधान असले तरी ग्राहकांच्या कपाळावर मात्र आठ्या वाढल्या आहेत.
नवी मुंबईसह किनारपट्टी भागातील बाजारांमध्ये परिस्थिती आणखी तीव्र आहे. पापलेट १,५०० रुपये किलो, हलवा १,००० रुपये किलो, कोळंबी ८०० रुपये किलो तर सहा बांगड्यांचा दर ४०० रुपयांवर गेला आहे. मासळीच्या या वाढलेल्या दरांमुळे घरगुती बजेट कोलमडू लागले आहे. महागाईने आधीच स्वयंपाकघराचे गणित बिघडवले असताना आता मासळीनेही त्यात भर घातली आहे. त्यामुळे अनेक कुटुंबांनी आठवड्याच्या मेनूमधून मासळीचे पदार्थ तात्पुरते कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. समुद्राची देणगी असलेली मासळी आता सर्वसामान्यांच्या ताटातून हळूहळू दूर जात असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
तथापि, या वाढलेल्या भावांच्या मागे केवळ व्यापारी गणित नाही, तर समुद्री संपत्तीचे संरक्षणही आहे. पावसाळ्यात माशांचे प्रजनन सुरळीत व्हावे, भविष्यात मासेमारी अधिक भरघोस व्हावी आणि समुद्री जैवसंपदा टिकून राहावी यासाठी ही बंदी अत्यावश्यक मानली जाते. आज ग्राहकांना महागाईचा फटका बसत असला, तरी उद्याच्या समृद्ध समुद्रासाठी हा त्याग आवश्यक असल्याचे मत तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत. मात्र तोपर्यंत बाजारातील पापलेट, घोळ आणि सुरमई यांनी स्वतःला ‘समुद्रातील मासे’ नव्हे तर ‘समुद्रातील सोने’ घोषित केल्याचे चित्र स्पष्टपणे दिसत आहे.