अमेरिका-इराण शांततेच्या बातमीने बाजार उलटला; सोने-चांदीने पुन्हा गाठली विक्रमी भरारी, ग्राहकांच्या खिशावर नवा ताण!
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १५ जून २०२६ ।।जगाच्या राजकारणात एखादा शब्द उच्चारला जातो आणि हजारो किलोमीटर दूर असलेल्या बाजारपेठांचे हृदय धडधडू लागते, याचे ताजे उदाहरण सोमवारी पुन्हा पाहायला मिळाले. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिका आणि इराणमधील संघर्ष संपल्याची घोषणा करताच जागतिक आर्थिक चित्रच बदलून गेले. कालपर्यंत युद्धाच्या धुक्यात हरवलेले बाजार आज अचानक उजळून निघाले. शेअर बाजाराने आनंदाने उडी मारली, कच्च्या तेलाने गुडघे टेकले आणि सराफा बाजारात मात्र सोन्या-चांदीने जणू रॉकेटचा वेग पकडला. गुंतवणूकदारांच्या चेहऱ्यावर हास्य फुलले, पण दागिने खरेदीसाठी दुकानात जाणाऱ्या सामान्य ग्राहकांच्या कपाळावर चिंतेच्या नव्या आठ्या उमटल्या.
गेल्या काही दिवसांत जागतिक तणावामुळे सोन्या-चांदीच्या बाजारात अनिश्चिततेचे वातावरण होते. गुंतवणूकदार सावध होते, व्यवहार मंदावले होते. मात्र ट्रम्प यांच्या एका घोषणेने हा सारा खेळ उलटला. आंतरराष्ट्रीय कॉमेक्स बाजारात सोन्याचा भाव तब्बल ९३ डॉलरने उसळून ४,३३२ डॉलर प्रति औंसवर पोहोचला, तर चांदीनेही ७० डॉलरचा टप्पा ओलांडत जबरदस्त झेप घेतली. आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, शांततेचे संकेत मिळताच मोठ्या गुंतवणूकदारांनी पुन्हा मौल्यवान धातूंमध्ये पैसा ओतण्यास सुरुवात केली आहे. परिणामी सराफा बाजारात नव्या तेजीची घंटा वाजली असून आगामी दिवसांत दर आणखी वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
या तेजीचा थेट परिणाम भारतीय बाजारावरही दिसून येत आहे. २४ कॅरेट सोन्याचा दर १० ग्रॅमसाठी दीड लाख रुपयांच्या उंबरठ्यावर पोहोचला आहे. २२ कॅरेट सोन्यानेही ग्राहकांना अक्षरशः घाम फोडला आहे. लग्नसराई, सण-उत्सव आणि गुंतवणुकीसाठी सोने खरेदी करण्याचे नियोजन करणाऱ्यांना आता अधिक पैसे मोजावे लागणार आहेत. चांदीची स्थितीही वेगळी नाही. किलोमागे अडीच लाख रुपयांच्या घरात पोहोचलेल्या चांदीने व्यापाऱ्यांपासून कारागिरांपर्यंत सर्वांचे गणित बदलून टाकले आहे. बाजारात तेजीचा उत्साह असला तरी ग्राहकांसाठी ही वाढती किंमत म्हणजे आर्थिक कसोटीच ठरत आहे.
यात आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे केंद्र सरकारने वाढवलेली आयात शुल्काची टक्केवारी. आधीच उच्चांक गाठलेल्या सोन्याच्या दरांना आता जागतिक तेजी आणि वाढीव कस्टम ड्युटीची दुहेरी जोड मिळाली आहे. त्यामुळे येत्या काळात सोनं आणखी महाग होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. सराफा बाजारात आजचा दिवस तेजीचा असला तरी सामान्य माणसासाठी तो खर्चाचा इशारा देणारा ठरला आहे. ट्रम्प यांच्या एका घोषणेने जगातील महासत्तांचे समीकरण बदललेच, पण भारतीयांच्या घरातील सोन्याच्या हिशेबालाही नव्याने धक्का दिला आहे. आता पुढील काही दिवस बाजार कोणती नवी कलाटणी घेतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.