हवामान विभागाचा अंदाज; विदर्भ-मराठवाड्याला मात्र दिलासा, शेतकऱ्यांची चिंता कायम
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ ऑगस्ट २०२६ ।।Maharashtra Rain News: ऑगस्ट सुरू झाला आणि पावसाच्या बाबतीत आकाशाकडे पाहणाऱ्या महाराष्ट्राला पुन्हा अंदाजांच्या भेंडोळ्यात अडकवण्यात आले आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या व्यापक अंदाजानुसार यंदाच्या मान्सूनमध्ये पावसाचे वितरण सरसकट समान राहणार नाही. देशाच्या अनेक भागांत पाऊस सरासरीपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता आहे. विशेष म्हणजे पावसाने जून-जुलैमध्ये अनेक ठिकाणी तूट भरून काढली असली, तरी त्याचे वितरण इतके विस्कळीत राहिले की कुठे शेतकरी पाण्यासाठी हवालदिल, तर कुठे अतिवृष्टीने हैराण अशी अवस्था झाली. हवामान विभागाच्या उपलब्ध आकडेवारीतही जिल्हानिहाय पावसात मोठी तफावत दिसून येते.
महाराष्ट्रासाठी खरी गोम अशी की, ‘कमी पाऊस’ म्हणजे सर्वत्र दुष्काळ आणि ‘जास्त पाऊस’ म्हणजे सर्वत्र सुबत्ता, हे गणित आता हवामानानेच मोडून काढले आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्यात ऑगस्टमध्ये काही भागांना तुलनेने चांगल्या पावसाची शक्यता आहे; त्यामुळे आधीच पावसाच्या तुटीशी झुंजणाऱ्या शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा मिळू शकतो. दुसरीकडे मध्य महाराष्ट्र आणि कोकणातील अनेक भागांत आधीच चांगला पाऊस झाल्याने पुढील पावसाचे स्वरूप महत्त्वाचे ठरणार आहे. IMDच्या 2026 च्या हंगामी अंदाजातही मध्य भारतासाठी सरासरीपेक्षा कमी पावसाची शक्यता दर्शवण्यात आली होती.
पण हवामानाचा खरा खेळ इथेच सुरू होतो. पावसाची सरासरी कमी असली तरी एखाद्या दिवशी ढग फाटल्यास पूर येऊ शकतो! जुलैअखेर पश्चिम विदर्भ आणि लगतच्या भागात कमी दाबाच्या प्रणालीमुळे अतिवृष्टीची शक्यता IMDने व्यक्त केली होती. म्हणजे महिन्याच्या शेवटी पावसाची सरासरी कमी असली, तरी दोन-चार दिवसांचा मुसळधार पाऊस शेती, रस्ते आणि शहरांची व्यवस्था अक्षरशः धुऊन काढू शकतो. ३ ऑगस्टलाही महाराष्ट्रातील काही भागांत पावसाची शक्यता कायम असून, स्थानिक पातळीवरील इशाऱ्यांकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते.
म्हणून ‘ऑगस्ट कोरडा जाणार’ या एका वाक्यावर विसंबून चालणार नाही. शेतकऱ्यांनी पिकांची अवस्था, जमिनीतील ओलावा आणि स्थानिक हवामानाचा अंदाज पाहून निर्णय घ्यावा. प्रशासनानेही पावसाची सरासरी नव्हे, तर अतिवृष्टीची शक्यता लक्षात घेऊन तयारी ठेवणे गरजेचे आहे. कारण महाराष्ट्रात प्रश्न पाऊस किती पडतो याचा उरलेला नाही; तो नेमका कुठे, कधी आणि किती तासांत कोसळतो