CCIसह पाच क्लबचे खाद्य परवाने निलंबित; झुरळे, बुरशी अन् अस्वच्छतेने प्रतिष्ठेचा मुखवटा उतरला
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ४ ऑगस्ट २०२६ ।। मुंबईत नाव मोठे, सभासद श्रीमंत आणि क्लबची प्रतिष्ठा भारी; पण स्वयंपाकघरात झुरळे फिरत असतील, सडलेल्या भाज्या पडलेल्या असतील आणि अन्नसाठवणुकीचे नियम धाब्यावर बसवले जात असतील, तर त्या प्रतिष्ठेचा उपयोग काय? अन्न व औषध प्रशासनाने मुंबईतील पाच नामांकित क्लबच्या खाद्यव्यवसाय परवान्यांवर कारवाई करून हाच प्रश्न ऐरणीवर आणला आहे. क्रिकेट क्लब ऑफ इंडिया (CCI), MIG क्रिकेट क्लब, विलिंग्डन स्पोर्ट्स क्लब, आर.के. जुहू जिमखाना आणि अपर्णा जुहू जिमखाना यांच्यावर कारवाई करण्यात आली. CCIच्या तपासणीत झुरळे- माशांचा वावर, अयोग्य साठवणूक, खराब झालेल्या भाज्या, कालबाह्य अन्नपदार्थ, तुंबलेले नाले आणि स्वच्छतेतील गंभीर त्रुटी आढळल्याचे FDAच्या कारवाईबाबतच्या वृत्तांत नमूद आहे.
CCIसारख्या प्रतिष्ठित संस्थेच्या स्वयंपाकघरात अन्न आणि कचरा हाताळण्याच्या भागाजवळ कीटक आढळणे ही साधी ‘चूक’ म्हणून झटकून टाकण्याची बाब नाही. तपासणीत शाकाहारी आणि मांसाहारी पदार्थांच्या तयारीसाठी आवश्यक विभाजन नसल्याचेही समोर आले. साठवलेल्या अन्नावर पाणी ठिबकत असल्याचे, कटिंग बोर्ड अस्वच्छ असल्याचे आणि FIFO/FEFOसारख्या अन्नसाठवण पद्धतींचे पालन न झाल्याचे अधिकृत कारवाईच्या वृत्तांत नमूद आहे. अन्न व्यवसायांसाठी स्वच्छता आणि परवाना नियम हे केवळ कागदावरचे सजावटीचे नियम नाहीत; FSSAIच्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये खाद्य व्यवसायांसाठी स्वच्छता व सुरक्षित साठवणुकीच्या स्पष्ट अटी आहेत.
इतर क्लबनाही या कारवाईने चांगलाच इशारा मिळाला आहे. काही व्यवस्थापनांनी स्वयंपाकघराच्या नूतनीकरणाची आणि स्वच्छता सुधारण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याचे सांगितले, तर काहींनी FDAच्या मोहिमेचे स्वागत केले. प्रश्न मात्र सरळ आहे—ग्राहकाने ताटात जेवण मागितले आहे, तपासणी अहवाल नाही. त्यामुळे स्वच्छता ही कारवाईच्या भीतीपोटी नव्हे, तर रोजची जबाबदारी म्हणून पाळली पाहिजे. प्रतिष्ठित क्लब असो किंवा छोटा उपाहारगृह मालक; अन्नाच्या बाबतीत ‘आपलं नाव मोठं आहे’ हा बचाव चालणार नाही. FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनीही ब्रँड पाहून नव्हे, नियमभंगाच्या आधारे कारवाई होत असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
या कारवाईचा खरा अर्थ परवाना निलंबित होण्यात नाही; मुंबईच्या खाद्यव्यवसायाला आरसा दाखवण्यात आहे. ग्राहकाला चमकदार हॉल, महागडी प्लेट आणि प्रसिद्ध क्लब दिसतो; पण त्याच्या ताटामागचे स्वयंपाकघर दिसत नाही. तेथे स्वच्छता नसेल तर बिल कितीही मोठे असले तरी अन्न सुरक्षित होत नाही. FDAची मोहीम खरोखरच सर्व स्तरांवर सातत्याने झाली, तर ‘मोठ्या नावाला मोठी माफी’ ही जुनी सवय मोडू शकते. आता क्लब प्रशासनांनीही लक्षात ठेवावे—सभासदांची संख्या आणि संस्थेची प्रतिष्ठा कितीही असो, स्वच्छतेच्या ताटात नियमभंग वाढला तर कायद्याचा चमचा थेट परवान्यावर पडणार!