कर, उत्पन्न, क्रेडिट कार्ड आणि बँक खात्याकडे दुर्लक्ष केले तर महिनाअखेरीस वाढू शकतो डोकेदुखीचा भार
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २५ ऑगस्ट २०२६ ।। ऑगस्टचा कॅलेंडर आता शेवटच्या पानाकडे धावत आहे आणि अनेकांच्या आर्थिक कागदपत्रांकडे अजूनही ‘उद्या बघू’ अशीच नजर आहे! पण हे ‘उद्या’ महाग पडू शकते. विशेषतः व्यवसाय, फ्रीलान्सिंग, सोशल मीडिया, युट्यूब किंवा इतर व्यावसायिक उत्पन्न असलेल्या आणि कर लेखापरीक्षणाची आवश्यकता नसलेल्या करदात्यांसाठी ३१ ऑगस्ट ही महत्त्वाची अंतिम मुदत आहे. आयकर विभागाच्या माहितीनुसार, एवाय २०२६-२७ साठी अशा नॉन-ऑडिट व्यवसायिक व व्यावसायिक प्रकरणांना ३१ ऑगस्टपर्यंत आयटीआर दाखल करण्याची मुदत आहे. त्यामुळे शेवटच्या दिवशी वेबसाइटच्या रांगेत उभे राहण्यापेक्षा कागदपत्रांची फाईल आजच उघडणे अधिक शहाणपणाचे!
पहिले काम म्हणजे उत्पन्नाचा संपूर्ण हिशोब तपासणे. पगार, बँक व्याज, घरभाडे, शेअर्समधील नफा, फ्रीलान्सिंग, युट्यूब किंवा सोशल मीडियातून मिळालेली कमाई—‘ही रक्कम छोटी आहे’ म्हणून सोडून देण्याची सवय धोकादायक ठरू शकते. बँक स्टेटमेंट, टीडीएसची माहिती आणि गुंतवणुकीशी संबंधित तपशील तपासून योग्य माहिती रिटर्नमध्ये देणे आवश्यक आहे. आयकर विभागानेही एवाय २०२६-२७ साठी आयटीआर युटिलिटीज उपलब्ध करून दिल्या असून योग्य फॉर्म निवडणे आणि तपशील जुळवून घेणे महत्त्वाचे आहे.
दुसरे काम म्हणजे क्रेडिट कार्डच्या बदललेल्या नियमांवर नजर टाकणे. बँका आणि कार्ड कंपन्या वेळोवेळी शुल्क, रिवॉर्ड पॉइंट्स, कॅशबॅक आणि काही विशिष्ट व्यवहारांबाबतचे नियम बदलतात. उदाहरणार्थ, काही कार्डधारकांसाठी ऑगस्टअखेरीस शुल्क आणि रिवॉर्डशी संबंधित बदल लागू होत आहेत. त्यामुळे कार्ड आहे म्हणजे सगळे फायदे कायम आहेत, असा भोळाभाबडा समज ठेवू नका; कारण बँकांचे नियम आणि ग्राहकांची अपेक्षा यांचा संसार फारसा सुखाचा नसतो! विशेषतः मोठे व्यवहार करणाऱ्यांनी आपल्या बँकेचे अधिकृत संदेश व नियम तपासावेत.
तिसरे आणि चौथे काम म्हणजे बँक खात्याची माहिती अद्ययावत ठेवणे आणि व्यवहारांवर लक्ष ठेवणे. मोबाइल क्रमांक, ई-मेल, आवश्यक केवायसी तपशील योग्य आहेत का, हे तपासा. खात्यातील संशयास्पद व्यवहार दुर्लक्षित करू नका आणि गरज पडल्यास तातडीने बँकेशी संपर्क साधा. महिनाअखेरीची ही चार कामे मोठी वाटत नसली तरी त्याकडे दुर्लक्ष केल्यावर मात्र छोट्या निष्काळजीपणाचे मोठे परिणाम भोगावे लागू शकतात. कॅलेंडरची तारीख थांबत नाही; म्हणून ‘उद्या करू’ म्हणण्यापेक्षा आजच काम उरकणे हाच सर्वात स्वस्त आर्थिक सल्ला आहे!