मंदाकिनीच्या रौद्ररूपाने रामघाट, घरे आणि धार्मिक स्थळांना वेढा; NDRF-SDRFचे युद्धपातळीवर बचावकार्यत
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३१ ऑगस्ट २०२६ ।। नेपाळमधील भीषण पूरस्थितीची धास्ती अजून ओसरलेली नसतानाच आता भारतातील चित्रकूटमध्ये मंदाकिनी नदीने रौद्ररूप धारण केले आहे. मुसळधार पावसानंतर नदीची पातळी धोक्याच्या मर्यादेपेक्षा प्रचंड वाढल्याने उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेशच्या सीमेलगतच्या भागात पूरसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. रामघाट, निर्मोही आखाडा आणि सखल वस्त्यांमध्ये पाणी शिरले असून दुकाने, आश्रम, मंदिरे आणि रस्त्यांवर पुराचे साम्राज्य पसरले आहे. रस्ते म्हणजे रस्ते राहिले नसून पाण्याचे प्रवाह बनले आहेत—आणि ज्यांना कालपर्यंत घाटावरून नदी पाहायची सवय होती, त्यांना आज नदीनेच घराच्या दारापर्यंत येऊन दर्शन दिले आहे!
परिस्थिती इतकी गंभीर झाली की अनेक नागरिक आणि यात्रेकरूंना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यासाठी प्रशासनाला युद्धपातळीवर बचावकार्य सुरू करावे लागले. NDRF आणि SDRFची पथके रात्रंदिवस काम करत असून पूरग्रस्त भागावर ड्रोनद्वारेही नजर ठेवली जात आहे. ताज्या वृत्तांनुसार, व्यापक सतना-चित्रकूट परिसरात ३५० हून अधिक लोकांची सुटका करण्यात आली असून काही ठिकाणी लष्करी हेलिकॉप्टरची मदतही घेण्यात आली. प्रशासनाने नागरिकांना नदीकाठ आणि घाट परिसरापासून दूर राहण्याचे आवाहन केले आहे.
रामघाट परिसरातील अनेक दुकाने आणि धार्मिक स्थळांमध्ये पाणी घुसल्याने मोठे आर्थिक नुकसान झाले आहे. मंदाकिनीच्या वाढत्या पाण्याने काही रस्ते आणि पुलांच्या आसपासची परिस्थितीही धोकादायक बनली असून वाहतुकीवर निर्बंध घालण्यात आले आहेत. स्थानिक प्रशासनाने तात्पुरती निवारा केंद्रे, अन्न आणि इतर अत्यावश्यक मदतीची व्यवस्था सुरू केली आहे. मात्र पुराचे पाणी उतरल्यावर खरे नुकसान किती झाले, याचे चित्र स्पष्ट होणार आहे. निसर्गाचा हा धडा मात्र पुन्हा एकदा स्पष्ट आहे—नदी शांत दिसते म्हणून तिच्या ताकदीचा अंदाज बांधणे म्हणजे पावसाळ्यात छत्री विसरून हवामान खात्यालाच दोष देण्यासारखे!
दरम्यान, नेपाळमधील विनाशकारी पूर आणि हिमालयीन प्रदेशातील सतत बदलणारी परिस्थिती पाहता उत्तर भारतातही प्रशासन सतर्क झाले आहे. चित्रकूटमध्ये पाणीपातळीवर सातत्याने नजर ठेवली जात असून बचावकार्याला प्राधान्य देण्यात आले आहे. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता केवळ प्रशासनाच्या अधिकृत सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. घरात पाणी शिरल्यानंतर सरकार, प्रशासन आणि यंत्रणा धावून येतात; पण जीव वाचवण्याची पहिली संधी नागरिकाच्या सावधपणातच असते. मंदाकिनीचा महापूर ओसरेल, पण या संकटाने दिलेला इशारा मात्र दीर्घकाळ लक्षात राहणार आहे.