पुणे ग्रामीण पोलिसांचा मंडळांना स्पष्ट इशारा; आवाज आणि प्रखर प्रकाशावर आता कडक नजर
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३१ ऑगस्ट २०२६ ।। गणेशोत्सव म्हटला की ढोल-ताशांचा गजर, मिरवणुकीची गर्दी आणि उत्साहाचा महासागर—पण यंदा त्या उत्साहाला कायद्याचीही एक ‘डेसिबल मर्यादा’ असणार आहे. पुणे ग्रामीण पोलिसांनी गणेशोत्सव मंडळांसाठी स्पष्ट नियम जाहीर करत ‘प्लाझ्मा साऊंड’ आणि प्रखर लेझर झोतांवर बंदी घातली आहे. निर्धारित आवाजाची मर्यादा ओलांडणाऱ्या मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाईचा इशाराही देण्यात आला आहे. पुणे ग्रामीणचे पोलीस अधीक्षक संदीपसिंग गिल यांनी सार्वजनिक आरोग्य, सुरक्षितता आणि ध्वनी-प्रकाश प्रदूषणाच्या नियमांचे पालन या निर्णयामागचे प्रमुख कारण असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
पुणे ग्रामीण पोलिसांनी जिल्ह्यातील प्रमुख सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांची बैठक घेऊन नियमांची माहिती दिली. डीजेचा वापर पूर्णपणे मोकळा नसून तो निर्धारित ध्वनीमर्यादेत आणि विद्यमान नियमांनुसारच करता येईल, असा स्पष्ट संदेश देण्यात आला आहे. म्हणजे ‘आवाज मोठा म्हणजे उत्सव मोठा’ हे जुनं गणित आता प्रशासनाने बदलून टाकलं आहे. महाराष्ट्र राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडूनही गणेशोत्सवातील ध्वनीपातळीचे निरीक्षण केले जाते आणि ध्वनी प्रदूषणासंदर्भातील नियम लागू आहेत.
विशेषतः प्लाझ्मा साऊंडसारख्या अतितीव्र ध्वनीव्यवस्थेमुळे आणि लेझरच्या प्रखर किरणांमुळे नागरिकांच्या आरोग्याला व सुरक्षिततेला धोका निर्माण होऊ शकतो, या पार्श्वभूमीवर पोलिसांनी कठोर भूमिका घेतली आहे. मिरवणुकीतील चमकधमक ही डोळ्यांना झगमगाट देणारी असली, तरी ती एखाद्याच्या डोळ्यांसाठी किंवा सार्वजनिक सुरक्षेसाठी धोकादायक ठरू नये, हाच या निर्णयामागचा सरळ विचार आहे. ध्वनीमर्यादा ओलांडल्यास कारवाईचा इशारा देण्यात आल्याने मंडळांनी साऊंड सिस्टीम निवडताना आणि वापरताना विशेष काळजी घ्यावी लागणार आहे.
गणेशोत्सव हा श्रद्धेचा आणि संस्कृतीचा उत्सव आहे; स्पीकरची क्षमता तपासण्याची स्पर्धा नाही, हे यंदाच्या नियमांनी पुन्हा अधोरेखित केले आहे. पारंपरिक ढोल-ताशांचा नाद आणि शिस्तबद्ध मिरवणुका यांना प्रोत्साहन देतानाच कर्णकर्कश आवाजाला लगाम घालण्याची मागणीही वाढत आहे. बाप्पाच्या आगमनाचा आवाज घराघरांत पोहोचावा; पण तो रुग्णालयातील रुग्णांच्या कानांवर आणि विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासावर हल्ला करणारा नसावा—याच संतुलनाची खरी परीक्षा यंदाच्या गणेशोत्सवात होणार आहे!