सोन्यावर दबाव कायम; चांदीत ५ हजारांची घसरण, पण कारण वेगळेच
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २ सप्टेंबर २०२६ ।। सोनं म्हणजे भारतीयांच्या भावनांचा विषय; पण बाजाराला भावनांपेक्षा डॉलर, व्याजदर आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडी जास्त प्रिय असतात! पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आवश्यक नसल्यास सोनं खरेदी टाळण्याचं आवाहन पुन्हा केल्यानंतर सराफा आणि ज्वेलरी बाजारात चर्चेला उधाण आलं. मात्र मोदींच्या आवाहनामुळेच सोन्याचे दर कोसळले, असा थेट निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही. प्रत्यक्षात जागतिक बाजारात अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड वाढणे, फेडच्या व्याजदरांबाबतची कठोर भूमिका आणि नफावसुली यामुळे सोन्यावर दबाव आला आहे. १ सप्टेंबरला आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोनं एक टक्क्याहून अधिक घसरलं.
देशांतर्गत बाजारातही घसरणीचे पडसाद उमटले. उपलब्ध दरांनुसार १ सप्टेंबरला २४ कॅरेट सोन्याचा भाव सुमारे ₹१,५४,९१० प्रति १० ग्रॅम, तर चांदीचा भाव सुमारे ₹२,३९,८०० प्रति किलो होता. तुमच्या दिलेल्या सराफा बाजाराच्या आकडेवारीनुसार २४ कॅरेट सोनं ₹१,५६,९३० आणि २२ कॅरेट सोनं ₹१,४३,८५० प्रति १० ग्रॅम होते. चांदीच्या किरकोळ दरात किलोमागे सुमारे ₹५,००० घट झाल्याचेही नमूद आहे. मात्र MCX वायदा बाजारात त्याच दिवशी चांदीत किंचित वाढ दिसली होती. म्हणजे बाजारात दर सांगताना ‘कुठला बाजार, कोणता वेळ आणि कोणता शुद्धतेचा दर’ हे पाहणे फार महत्त्वाचे आहे.
मोदींच्या आवाहनामागे मात्र बाजारभावापेक्षा अर्थव्यवस्थेचा मोठा हिशेब आहे. भारत सोन्याची मोठी मात्रा आयात करतो. त्यामुळे सोन्याची अनावश्यक खरेदी वाढली की परकीय चलनाचा वापर वाढतो आणि आयात बिलावर दबाव येतो. पंतप्रधानांनी स्वदेशीचा आग्रह धरताना गरज नसल्यास सोनं खरेदी करू नये, परदेशातील अनावश्यक प्रवास आणि परदेशातील विवाह टाळावेत, असे आवाहन केले. या विधानानंतर काही ज्वेलरी कंपन्यांच्या शेअर्समध्येही घसरण झाली; मात्र त्याचा अर्थ सोन्याचा जागतिक भाव केवळ त्या आवाहनामुळे खाली आला, असा होत नाही.
आता सोनं कुठे जाणार, याचे उत्तर पुढील काही दिवसांत मिळेल. अमेरिकेतील ADP रोजगार अहवाल, नॉन-फार्म पेरोल्स आणि बेरोजगारीची आकडेवारी बाजारासाठी निर्णायक ठरणार आहे. मजबूत रोजगार आकडेवारी आल्यास फेडकडून व्याजदर कपातीच्या अपेक्षांना धक्का बसू शकतो आणि सोन्यावर आणखी दबाव येऊ शकतो. उलट डॉलर कमजोर झाला किंवा भू-राजकीय तणाव वाढला तर सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याला पुन्हा मागणी मिळू शकते. त्यामुळे बाप्पाच्या आगमनापूर्वी सोनं स्वस्त झालं म्हणून लगेच दुकानाकडे धाव घेण्यापेक्षा दर, शुद्धता, मेकिंग चार्ज आणि पुढील बाजारस्थिती तपासूनच निर्णय घेणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल. सध्या बाजाराचा मंत्र एकच—सोनं चमकतंय, पण त्याची दिशा अजून धूसर आहे!