दुरुस्ती झाली, पण नियोजन हरवले; गर्दीच्या वेळेत कामाचा वाहनचालकांना फटका
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ सप्टेंबर २०२६ ।। रस्ता खराब झाला म्हणून खड्डे बुजवणे आवश्यकच; पण खड्डे बुजवताना हजारो वाहनांना खड्ड्यातच अडकवल्यास त्याला नियोजन म्हणायचे तरी कसे? खंडाळा तालुक्यातील पारगावजवळ उड्डाणपुलानजीक सेवा रस्त्यावर खड्डे बुजवण्याचे काम मंगळवारी दुपारपासून सुरू करण्यात आले आणि सायंकाळ होताच त्याचा फटका थेट वाहनचालकांना बसला. सेवा रस्त्याची एकच मार्गिका वाहतुकीसाठी खुली ठेवण्यात आल्याने महामार्गावरील तीन-चार मार्गिकांमधून येणारी वाहने एकाच अरुंद मार्गिकेत अडकली. दुपारी चारनंतर वाहनांची संख्या वाढत गेली आणि पाहता पाहता उड्डाणपुलापासून पारगावच्या मागील बाजूपर्यंत तब्बल तीन किलोमीटर वाहनांच्या रांगा लागल्या. म्हणजे रस्ता दुरुस्ती झाली खरी; पण त्या दुरुस्तीने वाहनचालकांच्या संयमाची मात्र परीक्षा घेतली.
चारचाकी, अवजड वाहने आणि प्रवासी वाहनांचा लोंढा वाढत गेल्याने परिस्थिती आणखी बिकट झाली. कामाच्या ठिकाणी वाहतूक वळवण्यासाठी पुरेशी व्यवस्था नसल्याने अनेक चालकांना बराच वेळ जागेवरच खोळंबून राहावे लागले. रात्री आठ वाजेपर्यंत कोंडी कायम राहिल्याने प्रवाशांचा संताप वाढला. विशेष म्हणजे हा परिसर वाहतुकीच्या दृष्टीने आधीपासूनच संवेदनशील आहे. खंबाटकी घाटातील उड्डाणपूल आणि बोगद्याच्या कामांमुळे यापूर्वीही पारगाव-खंडाळा भागात पर्यायी रस्त्यावर वाहतुकीचा ताण वाढला होता. ऑगस्टमध्ये उड्डाणपुलाची एक मार्गिका वाहतुकीसाठी खुली करण्यात आल्यानंतर काहीसा दिलासा मिळाला होता; मात्र सेवा रस्त्यांची अवस्था आणि सुरू असलेली कामे अजूनही वाहतुकीसमोर प्रश्नचिन्ह उभे करत आहेत.
कोंडीची तीव्रता लक्षात आल्यानंतर वाहतूक पोलिसांनी परिस्थिती हाताळण्यासाठी धाव घेतली. सायंकाळच्या गर्दीच्या वेळी बसस्थानकाजवळील उड्डाणपुलाखालून वाहतूक वळवण्यात आली. पुणे बाजूकडील सेवा रस्त्याने जुन्या टोलनाक्याच्या पुलाखालून वाहने पुन्हा सातारा दिशेला वळवण्यात आली. या पर्यायी मार्गामुळे वाहतुकीचा ताण काही प्रमाणात कमी झाला आणि रात्री आठच्या सुमारास वाहतूक सुरळीत झाली. मात्र, प्रश्न एवढ्यावर संपत नाही. पुणे-सातारा महामार्गावर यापूर्वीही खड्डे, अपूर्ण कामे आणि सेवा रस्त्यांमुळे प्रवाशांना मनस्ताप सहन करावा लागल्याचे वृत्त आले आहे. त्यामुळे प्रत्येक कामासाठी पुन्हा एकदा वाहनांच्या रांगा लावणे हा विकासाचा अपरिहार्य भाग मानायचा की व्यवस्थापनाचा अभाव, हा प्रश्न आता विचारावा लागेल.
खड्डे बुजवणे गरजेचे आहे, रस्ते दुरुस्त करणेही गरजेचे आहे आणि महामार्गाची कामे थांबवून चालणार नाहीत. पण काम करण्याची वेळ, वाहतुकीची क्षमता, पर्यायी मार्ग आणि प्रत्यक्ष वाहतूक नियंत्रण यांचा ताळमेळ नसेल तर दुरुस्तीचे कामच नागरिकांसाठी शिक्षा ठरते. विशेषतः गर्दीच्या वेळेत सेवा रस्त्याची एकच मार्गिका खुली ठेवण्याऐवजी आधीच वाहतूक वळवण्याची व्यवस्था करणे आवश्यक होते. NHAIने पुणे-सातारा मार्गावर सुरक्षित आणि सुरळीत वाहतुकीसाठी देखभाल व आपत्कालीन व्यवस्थापनाची उपाययोजना केल्याचे यापूर्वी स्पष्ट केले आहे. आता त्याच व्यवस्थेची खरी परीक्षा अशा गर्दीच्या प्रसंगी होते. रस्ता मजबूत असण्याइतकेच रस्ता दुरुस्त करताना डोकं जागेवर असणंही महत्त्वाचं आहे.