निवडणूक आयोगाने ममता बॅनर्जी गटाला ‘फुटबॉलपटू’ चिन्ह दिले; मूळ नाव-चिन्ह गोठवल्याने ममतांनी निर्णयाला ‘लोकशाहीचा काळा दिवस’ म्हटले
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १९ सप्टेंबर २०२६ ।। पश्चिम बंगालच्या राजकारणात तृणमूल काँग्रेसच्या नावाची आणि चिन्हाचीच आता परीक्षा सुरू झाली आहे. निवडणूक आयोगाने १८ सप्टेंबर रोजी ममता बॅनर्जी आणि अरुप रॉय यांच्या नेतृत्वाखालील दोन गटांना आगामी पोटनिवडणुकांसाठी स्वतंत्र नाव आणि चिन्ह दिले. ममता बॅनर्जी यांच्या गटाला ‘ममता ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस’ हे नाव आणि ‘फुटबॉलपटू’ हे चिन्ह मिळाले, तर अरुप रॉय गटाला ‘डेमोक्रॅटिक तृणमूल काँग्रेस’ आणि ‘लिफाफा’ हे चिन्ह देण्यात आले.
मात्र हा कायमचा निर्णय समजण्याची घाई करू नये. आयोगाने ‘ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस’ हे मूळ नाव आणि ‘फुले व गवत’ हे पारंपरिक चिन्ह दोन्ही गटांना वापरण्यास तात्पुरती मनाई केली आहे. पक्षावरील हक्काचा अंतिम निर्णय होईपर्यंत ही अंतरिम व्यवस्था राहणार आहे. ६ ऑक्टोबरच्या पोटनिवडणुकीत दोन्ही गटांना नव्या ओळखीने मैदानात उतरावे लागणार आहे.
निर्णयानंतर ममता बॅनर्जी यांनी पत्रकार परिषदेत निवडणूक आयोगावर तीव्र टीका केली. हा निर्णय ‘देशाच्या लोकशाही इतिहासातील काळा दिवस’ असल्याचे त्यांनी म्हटले. आपला पक्ष २९ वर्षांच्या संघर्षातून उभा केला असून मूळ नाव आणि चिन्हाचा दावा आपण सोडणार नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. हा निर्णय घटनाबाह्य, बेकायदेशीर आणि पक्षपाती असल्याचा आरोप त्यांनी केला. हे मात्र ममता बॅनर्जींचे राजकीय मत असून आयोगाने दिलेल्या अंतरिम आदेशापेक्षा वेगळे आहे.
ममता बॅनर्जी यांनी भाजपवर पक्ष ‘हायजॅक’ केल्याचा आरोप केला. तसेच बिहार, छत्तीसगड, हरयाणा आणि बंगालमध्ये ‘मतचोरी’ झाल्याचा आणि ईव्हीएममध्ये हस्तक्षेप झाल्याचा आरोपही त्यांनी केला. या आरोपांची स्वतंत्र पुष्टी त्यांनी सादर केलेल्या माहितीतून होत नाही; त्यामुळे ते आरोप म्हणूनच पाहणे आवश्यक आहे.
आता खरी गंमत अशी की, ज्या पक्षाची ओळख वर्षानुवर्षे एका नाव आणि चिन्हाने झाली, त्यालाच निवडणुकीच्या मैदानात नवी ओळख घेऊन उतरावे लागणार आहे. बंगालच्या मतदारांसमोर आता केवळ गटांचा संघर्ष नाही, तर नाव, चिन्ह आणि पक्षावरील हक्काचा राजकीय व कायदेशीर वादही उभा राहिला आहे.